ព័ត៌មានថ្មីៗ :
ជា​ទ្រឹស្តី​ពិភពលោក​ដែល​មាន​មហាអំណាច​ច្រើន​គឺ​អសន្តិសុខ​ និង​មាន​សង្គ្រាម​ច្រើន​ជាង​ពិភពលោក​ដែល​មាន​មហាអំណាច​តិច​ជាក់ស្តែង​ការ​រីកចម្រើន​បន្ទាប់ពី​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី ១៨-១៩ បាន​ធ្វើឲ្យ​ប្រទេស​ជាច្រើន​នៅ​អឺរ៉ុប​ដូចជា​អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស បារាំង តំបន់​អឺរ៉ុប​អាស៊ី​មាន​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ និង​​ជប៉ុន​នៅ​អាស៊ី​បាន​​ក្លាយជា​មហាអំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ហើយ​ដោយ​ផ្អែក​លើ​កម្លាំង​សេដ្ឋកិច្ច​ពួកគេ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ប្រទេស​គេ​ទៅ​ជា​អំណាច​យោធា​ក្រៅពី​នេះ​ការ​​ងើប​ឡើង​របស់​ពហុមហាអំណាច​បង្ក​ជា​ការ​ភ័យខ្លាច។ ការ​ប្រជែង​ផ្នែក​សព្វាវុធ​នៅ​គ្រប់​តំបន់​ដោយ​ឡែក​ការ​រីកចម្រើន​នៃ​ចំណេះដឹង​ក្នុង​សតវត្សរ៍​នោះ​ក៏​បាន​ផលិត​អ្នកប្រាជ្ញ​ និង​ទ្រឹស្តី​ជាច្រើន​ឧទាហរណ៍​ដូចជា​ឡេនីន និង​កាលម៉ាក់ ជាដើម​ស្តីពី​លទ្ធិ​កុម្មុយនីស្ត និង​សង្គម​និយម​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ជាច្រើន​នៅ​គ្រប់​តំបន់​ក្នុង​ពិភពលោក​បាន​ជួប​ភាព​ខ្លោច​ផ្សា​ដោយសារ​តែ​ការ​ធ្វើ​ពិសោធន៍​លទ្ធិ​ទាំងនេះ​ក្នុង​សង្គម​​នយោបាយ​របស់​គេ​ជាក់ស្តែង​សង្គ្រាម​លោក​​លើក​ទី ១ (១៩១៤-១៩១៨) និង​ទី ២ (១៩៣៦-១៩៤៥) គឺ​កើត​ចេញ​ពី​កត្តា​រួមផ្សំ​ជាច្រើន​ដូចជា​សេដ្ឋកិច្ច​ឧស្សាហកម្ម​ដែល​មិន​ស្មើភាព​គំនិត​វាតទី​និយម​ចរន្ត​ស្អប់​ជាតិ​សាសន៍​លទ្ធិ​សង្គម​និយម និង​កុម្មុយនីស្ត​ជាដើម។ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​បន្ទាប់ពី​ចប់​សង្គ្រាម​លោក​លើក​ទី ២ ឆ្នាំ ១៩៤៥ រហូត​មក​ដល់​សង្គ្រាម​ត្រជាក់ (ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​នៃ​មហា​អំណាច​ដែល​មាន​អាវុធ ​នុយក្លេអ៊ែរ) ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៤៧ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៩១ បន្ទាប់ពី​សហភាព​សូវៀត​បាន​ដួល​រលំ​គឺ​ពិភពលោក​ហាក់​ដូចជា​បន្សល់​ទុក​បង​ធំ​ក្នុង​លោក​តែ​មួយ​គឺ​អាមេរិកាំង។ ការ​ធ្វើ​ជា​បងធំ​ទី ១ ក្នុង​លោក​ជិត​មួយ​សតវត្សរ៍​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា ​ជា​សតវត្សរ៍​របស់​អាមរិកាំង​ដោយ​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ពេញលេញ​ឲ្យ​ប្រទេស​នេះ​អាច​កសាង​ឡើង​វិញ​នូវ​សណ្តាប់​ធ្នាប់​ពិភពលោក​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ទាំង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ឥទ្ធិពល​យោធា​គ្របដណ្តប់​បាន​យ៉ាង​គ្រប់​​ទីកន្លែង​ក្នុង​ពិភពលោក។ ប៉ុន្តែ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ដើម​សតវត្សរ៍​ទី ២១ ពោល​គឺ​ក្នុង​រយៈពេល ១៥ ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយពី​ឆ្នាំ ២០០០ មក​គឺ​ពិភពលោក​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​មហាអំណាច​ពីរ​ហើយ​កំពុង​តែ​វិវត្ត​ទៅកាន់​មហាអំណាច​ច្រើន​ជាក់ស្តែង​ការ​ងើប​ឡើង​របស់​ចិន​ក្នុង​អាស៊ី​ដោយ​វ៉ាដាច់​ជប៉ុន​ និង​ឥណ្ឌា​បាន​ធ្វើឲ្យ​អាមេរិកាំង​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​ប្រយោជន៍​ខ្លួន​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​ខ្លួន និង​​សណ្តាប់ធ្នាប់​ពិភពលោក​។ ការព្រួយ​បារម្ភ​នេះ​បាន​ធ្វើឲ្យ​រដ្ឋការ​អាមេរិកាំង​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​វិល​ត្រឡប់​មក​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​វិញ​បន្ទាប់ពី​ការ​​អសកម្ម​អស់​ជាង​កន្លះ​សតវត្សរ៍​ក្រោយ​ការ​ចាញ់​សង្គ្រាម​​​របស់​ប្រទេស ​ជប៉ុន​ នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៤៥ ​ដោយ​គ្រាប់បែក​បរមាណូ​។ កន្លង​ទៅ​ការ​ធ្វើ​តួឯក​ក្នុង​ពិភពលោក និង​នគរបាល​អន្តរជាតិ​របស់​អាមេរិកាំង​បាន​ធ្វើឲ្យ​ប្រទេស​ខ្លះ​សប្បាយ​ចិត្ត​តែ​ក៏​បង្ក​កំហឹង​គំនុំ​លើ​ទឹកដី​នៃ​តំបន់​មួយ​ចំនួន​ដូចជា​នៅ​មជ្ឈិម​បូព៌ា​ជាដើម។ ការ​ទម្លាប់​​ធ្វើ​ជា​បងធំ​យូរ​ពេក​បាន​​ និង​កំពុង​ធ្វើឲ្យ​អាមេរិកាំង​ពិបាក​សម្រប​ខ្លួន​នៅពេល​ដែល​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ការ​ងើប​ឡើង​របស់​មហាអំណាច​ផ្សេងៗ​មកពី​គ្រប់​តំបន់។ ដូច​គេ​ថា ​អ្នក​ធ្លាប់​មាន​ដល់​ធ្លាក់​ខ្លួន​ក្រ​ពិបាក​សម្រប​ខ្លួន។ ដូចនេះ​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ការ​ដែល​​អាមេរិកាំង​ធ្វើ​ព្រងើយ​​កន្តើយ​​ និង​​តថភាព​នយោបាយ​ពិភពលោក​ដែល​មាន​ប៉ូល​ច្រើន​ហើយ​នៅ​បន្ត​ធ្វើ​ជា​បងធំ​ក្នុង​​លោក​គឺ​វា​នឹង​ធ្វើឲ្យ​អាមេរិកាំង​មាន​បញ្ហា​​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​ខាង​​កើត​ដូច​គ្នា​នឹង​ការ​ផុង​ខ្លួន​ជាប់​ជើង​​​នៅ​​តំបន់​មជ្ឈិមបូព៌ា​ដូច្នោះ​ដែរ។ ទោះ​ជា​​យ៉ាង​ណា​រហូត​ដល់​ពេល​នេះ​គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ទេ​ថា​តើ​បំណង​ពិតប្រាកដ​​របស់​អាមេរិកាំង​មក​ធ្វើអ្វី? ជា​ការ​ពិត​ហើយ​​មក​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ចិន​ប៉ុន្តែ​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ដោយ​ប្រឈមមុខ​ដាក់​ចិន​ដើម្បី​​បំបាក់​​ចិន​មុន​ពេល​ចិន​ត្រៀម​ខ្លួន​​ធ្វើ​មហាអំណាច​ដ៏ពិតប្រាកដ​មួយ​ ឬ​មក​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ដោយ​ធ្វើ​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​នឹង​ចិន។ គួរ​រំឭក​ថា ​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​នយោបាយ​ការទូត​អាមេរិកាំង​ និង​អ្នក​ទ្រឹស្តី​ការទូត​នៅ​មាន​គំនិត​ពីរ​ផ្ទុយ​គ្នា​ដោយ​​ក្រុម​មួយ​អះអាង​ថា​ ការ​ងើប​ឡើង​​របស់​ចិន​គឺ​ដោយ​សន្តិវិធី​មួយ​ក្រុម​ទៀត​ថា​គឺ​ចិន​នឹង​បង្ក​បញ្ហា​ដល់​ពិភពលោក​ដូចជា​ប្រទេស​ជប៉ុន​កាលពី​ទសវត្សរ៍ ៤០ ដូច្នោះ​ដែរ។ ដូចនេះ​បាន​ជា​អ្នក​ខ្លះ​ជាពិសេស​ពួក​សាធារណរដ្ឋ​ចង់​បំបាក់​ចិន​មុន​ពេល​ចិន​ខ្លាំង​ទប់​លេង​ជាប់​ហើយ​អ្នក​ខ្លះ​រួម​ទាំង​ពួក​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​រដ្ឋការ​វ៉ាស៊ីនតោន​ចង់​រាប់អាន​ចិន​ធ្វើ​មិត្ត។ ឆ្នាំ ២០១៦ អាច​នឹង​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​មេដឹកនាំ​មកពី​បក្ស​ផ្សេង​នៅ​វ៉ាស៊ីនតោន​តើ​ពេល​នោះ​អាមេរិកាំង​ នឹង​មាន​ឥរិយាបថ​បែប​ណា​ចំពោះ​ចិន? អាមេរិកាំង​ខ្លួនឯង​គួរ​ដល់​ពេល​ស្វែងយល់​​ការ​ពិត​នៃ​ពិភពលោក​ហើយ​គួរ​ឈប់​មាន​គំនិត​ធ្វើ​បងធំ​លើស​ពី​នេះ​គួរ​ស្តារ​នូវ​តម្លៃ​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​មហាអំណាច​មួយ​ឡើង​វិញ។ ជា​ការពិត​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​វា​ក៏​អាច​​កើត​ចេញ​ពី​ច្បាប់​ជាតិ​ និង​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​ប្រទេស​ និង​ប្រទេស​ដែរ​ក៏​ប៉ុន្តែ​វា​មាន​ដែន​កំណត់​អនុវត្ត​បាន​តែ​ចំពោះ​ប្រទេស​ជា​ហត្ថលេខី​ប៉ុណ្ណោះ​ដូចនេះ​អាមេរិកាំង​គួរ​ឈប់​ច្រឡំ​ថា​ច្បាប់​អាមេរិកាំង​គឺជា​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​ដោយ​តម្រូវ​ឲ្យ​គេ​ឯង​គ្រប់​គ្នា​ក្នុង​ពិភពលោក​អនុវត្ត​តាម​នោះ​ទេ​ហើយ​ក៏​មិន​គួរ​បន្ត​យល់​ច្រឡំ​ថា​សណ្តាប់ធ្នាប់​របស់​អាមេរិកាំង​ជា​បទបញ្ជា​របស់​ពិភពលោក​ទៀត​។ ជា​ការ​ពិត​ណាស់​ជាតិ​នីមួយៗ​មាន​តម្លៃ​វប្បធម៌​អារ្យធម៌ អត្តសញ្ញាណ​ជាតិ​ទីតាំង​ភូមិសាស្ត្រ​អធិបតេយ្យ​ជាតិ​ បូរណភាព​ទឹកដី និង​​ប្រយោជន៍​ជាតិ​របស់​គេ​រៀងៗ​ខ្លួន​ដូចនេះ​មិន​ត្រូវ​មាន​គំនិត​ចាប់​បង្ខំ​ឲ្យ​អ្នក​ណា​ម្នាក់​ធ្វើ​ដូច​យើង​ឡើយ។ ប្រជាធិបតេយ្យ​គឺជា​ការ​ជ្រើសរើស​របស់​​ប្រជាជាតិ​មួយ​មិន​មែន​ជា​ការ​ចាប់​បង្ខំ​របស់​ប្រទេស​មួយ​ទៅលើ​ប្រទេស​មួយ​​ទៀត​ឡើយ​។ បើ​និយាយ​​ឲ្យ​យុត្តិធម៌​ទៅ​អាមេរិកាំង​ខ្លួនឯង​មិន​គួរ​បន្ត​ចាត់​ទុក​សម្ព័ន្ធមិត្ត​របស់​ខ្លួន​មាន​កត្ដា​ពិសេស​​​ខ្ពស់​​ហួស​ពី​បណ្តា​​រដ្ឋ​ជា​អធិបតេយ្យ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ក្នុង​ពិភពលោក​នោះ​ឡើយ។ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ​អាមេរិកាំង​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​កំហុស​ដ៏ធំ​មួយ​នៅ​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​ដូច​ដែល​អាមេរិកាំង​បាន​បង្ក​ឡើង​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា​នា​ពេល​កន្លង​ទៅ។ កំហុស​ឆ្គង​ណា​មួយ​របស់​អាមេរិកាំង​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​នឹង​ធ្វើឲ្យ​អាមេរិក​ខូចខាត​ប្រយោជន៍​ធំ​ដូច​ដែល​អាមេរិកាំង​មិន​ធ្លាប់​ជួប​ពីព្រោះ​ទី​នេះ​ជា​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​មិនមែន​​មជ្ឈិមបូព៌ា​ទេ។ វាសនា​នៃ​​ជាតិសាសន៍​ណា​មួយ​​ក្នុង​លោក​នេះ​មិន​គួរ​ត្រូវ​បាន​ចាត់ចែង​ដោយសារ​បរទេស​ណា​មួយ​ឡើយ។ មាន​តែ​ប្រជាជាតិ​នៃ​ប្រទេស​នោះ​ប៉ុណ្ណោះ​​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​សម្រេច​លើ​វាសនា​អនាគត​របស់​ប្រទេស​គេ​​ដោយ​​ខ្លួនឯង។ អាមេរិកាំង​មិន​គួរ​​អនុវត្ត​ទ្រឹស្តី​មិត្ត​អញ​ស៊ីការ៉ុត​សត្រូវ​អញ​ស៊ី​ដំបង​នោះ​ទេ។ ការ​ការពារ​ប្រយោជន៍​ជាតិ​​របស់​អាមេរិកាំង និង​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​អាមេរិកាំង​មិន​គួរ​ធ្វើ​ហួស​​ពី​ព្រំដែន​អាមេរិកាំង​និង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​អាមេរិកាំង​នោះ​ឡើយ។ ច្បាប់​អាមេរិកាំង​គួរ​តែ​ប្រើ​នៅ​ត្រឹម​ដែនដី​អាមេរិកាំង​ និង​ក្រោម​គោលការណ៍​អន្តរជាតិ​ដូច​គេ​ដូច​ឯង។ សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​មិន​គួរ​​ក្លាយ​ជា​លេស​ដើម្បី​កេង​ចំណេញ​ផលប្រយោជន៍​ការទូត​ និង​​​ការ​រក្សា​ឥទ្ធិពល​ និង​អំណាច​របស់​ខ្លួន​ដោយ​បំពាន​លើ​​ផលប្រយោជន៍​ជាតិ​របស់​ប្រទេស​​ណា​មួយ​ឡើយ។ ជា​ការពិត​ណាស់​ប្រទេស​ធំ​មាន​វិធី​ធ្វើ​បាប​ប្រទេស​តូច។ ប្រទេស​តូច​មាន​វិធី​ទប់ទល់​នឹង​ប្រទេស​ធំ​វិញ​។ សុភាសិត​ខ្មែរ​គេ​ថា​អាតូច​មិន​ឈ្នះ​អាធំ​ប៉ុន្តែ​ប្រយ័ត្ន​តែ​អាតូច​ប្រមូល​ផ្តុំ​អា​ធំ​បះ​ជើង​ជា​មិន​ខាន។ បទពិសោធ​នៅ​មជ្ឈិមបូព៌ា​មិន​​គួរ​​ធ្វើឲ្យ​អាមេរិកាំង​ឆាប់​ភ្លេច​នូវ​ភាព​ជូរចត់​នេះ​ទេ។ ទ័ព​អាមេរិកាំង​ជាង​កន្លះ​លាន​ដែល​​ចាញ់​សង្គ្រាម​នៅ​អាស៊ី​ក៏​មិន​គួរ​ឆាប់​ភ្លេច​ដែរ។ អាស៊ី​មិនមែន​ជា​បាល់​ឲ្យ​លោក​ខាង​លិច​ទាត់​លេង​ស្រេច​ចិត្ត​នោះ​ទេ។ អាស៊ី​មិន​ដែល​ដាក់​អាណានិគម​លើ​លោក​ខាង​លិច​​ទេ​តែ​លោក​ខាង​លិច​ និង​អឺរ៉ុប​ធ្លាប់​បាន​ដើរ​ដាក់​អាណានិគម​បង្ក​ការ​ឈឺចាប់​ដល់​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ី​ជាច្រើន។ បើ​សិន​ជា​ជន​នៃ​លោក​ខាង​លិច​​ណា​​ម្នាក់​អះអាង​ថា​អាស៊ី​មិន​ដែល​មាន​​កំណើត​គួរ​តែ​ថា​មកពី​អាណានិគម​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុកម្នេញ​​របស់​លោក​ខាង​លិច​មកលើ​លោក​ខាង​កើត​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី ១៩ ទី ២០ នោះ​ហើយ​ដែល​ធ្វើឲ្យ​អាស៊ី​សល់​ភាព​ឈឺចាប់ និង​​​មាន​មុខមាត់​ជា​អាស៊ី​ដែល​អន់ថយ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី​ ២១ នា​ពេល​នេះ៕ប្រភពពី www.postkhmer.com
បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​ថ្លែង​ទៅកាន់​មន្ត្រី​យោធា​ជាន់ខ្ពស់​អំពី​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុម ISIS នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៦ កក្កដា​។ AFP

DAP RADIO LIVE ONLINE PHNOM PENH




រឿងរ៉ាវ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​របស់​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​លេខ​០០៣ និង ០០៤ ដែល​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ​បញ្ជាក់​ថា ខ្វះ​កិច្ច​សហការ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​វៀតណាម និង​ថៃ នោះ នាំ​ឲ្យ​មាន​មតិ​លើក​ឡើង​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ។ តើ​មតិ​ទាំង​នេះ​មាន​ដូចម្ដេច​ខ្លះ? ការិយាល័យ​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​នៃ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​២០ កក្កដា ហាក់​បង្ហាញ​ភាព​ខក​ចិត្ត​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ និង​វៀតណាម ពេល​មិន​ទាន់​បាន​ទទួល​កិច្ច​សហការ​ក្នុង​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​សំណុំ​រឿង ០០៣ និង ០០៤។ សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​របស់​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​បង្ហាញ​ថា រហូត​មក​ដល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ទាំង​សាធារណរដ្ឋ​សង្គម​និយម​វៀតណាម និង​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ ពុំ​បាន​សហការ​ទេ បន្ទាប់​ពី​ការិយាល័យ​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​ដាក់​លិខិត​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ ដើម្បី​ស្វែងរក​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ និង​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​ពីរ ឲ្យ​អ្នក​ស៊ើប​អង្កេត​ពី​ការិយាល័យ​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត មាន​លទ្ធភាព​ចូល​ពិនិត្យ​ប័ណ្ណសារ ដូច​បាន​កំណត់​យ៉ាង​ជាក់លាក់​ដែល​អាច​មាន​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង ០០៣ និង ០០៤។ ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​មិន​ទទួល​បាន​កិច្ច​សហការ​នេះ ត្រូវ​បាន​មជ្ឈដ្ឋាន​មួយ​ចំនួន​បញ្ចេញ​មតិ​ខុសៗ​គ្នា។ អតីត​ជន​រងគ្រោះ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​មួយ​រូប​នៅ​ប្រទេស​បារាំង លោក ប្រាក់ ផាន ថ្លែង​ថា លោក​គាំទ្រ​ចំពោះ​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​របស់​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ​នៃ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម ដែល​កំពុង​ស្វែងរក​កិច្ច​សហការ​ពី​ប្រទេស​វៀតណាម ជាពិសេស​អំពី​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម៖ «សូម​បង្វែរ​អារម្មណ៍​មក​ស៊ើប​អង្កេត​អា​រឿង​ទំនាក់ទំនង​ហ្នឹង​វិញ​ទៅ។ ទំនាក់ទំនង​យួន ជាមួយ​ក្រុម ប៉ុល ពត និយម ហើយ​សួរ​ថា​ចូលរួម​ឬ​ទេ? ហើយ​ទី​ពីរ​សួរ​ថា យួន ណា​មក​ផ្ដួល​រំលំ​របប ប៉ុល ពត យួន ណា​ដែល​បញ្ចុះបញ្ចូល ចិញ្ចឹម ប៉ុល ពត គាំទ្រ ប៉ុល ពត? ខ្ញុំ​ចង់​បញ្ជាក់​ធ្ងន់​ថា អា ពត ធ្វើ​ការ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ រត់​ចេញ​ពី​ស្រុក​ខ្មែរ​ទៅ​នៅ​ព្រំ​ប្រទល់​ជាមួយ​យួន។ល។ និង ។ល។ រហូត​មក​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៦ ដែល ប៉ុល ពត ចេញ​មុខ​ទូទាំង​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ខ្មែរ រូបមន្ត​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ហ្នឹង»។ ដោយឡែក​អនុប្រធាន​ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភ្នំពេញ សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​បញ្ញា​សាស្ត្រ​កម្ពុជា និង​ជា​គ្រូ​បង្គោល​ថ្នាក់​ជាតិ​ផ្នែក​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា គឺ​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ មាណ្ណារ៉ា មាន​ប្រសាសន៍​ថា សំណើ​សុំ​របស់​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ​នៃ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម មិន​មាន​ទម្ងន់​គ្រប់គ្រាន់​ទេ ពីព្រោះ​សាលា​ក្ដី​នេះ​មិន​មែន​ជា​សាលា​ក្ដី​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ផ្ដាច់​មុខ។ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ មាណ្ណារ៉ា ថ្លែង​ថា ទំនាក់ទំនង​រវាង​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា និង​វៀតណាម ដែល​ធ្លាប់​មាន ជា​ទំនាក់ទំនង​មុន​របប​ខ្មែរ​ក្រហម គឺ​នៅ​សម័យ​ប្រឆាំង​នឹង​អាណានិគម​និយម។ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​បន្ត​ថា មិន​មាន​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​របស់​វៀតណាម ទៅ​នឹង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​កាប់​សម្លាប់​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ទេ៖ «គេ​អាច​ប្រកែក​ជាមួយ​យើង គេ​មិន​ចូលរួម​ជាមួយ​យើង​ត្រង់​ថា រឿង​ទំនាក់ទំនង​នៃ​ការ​សហការ​គ្នា​រវាង​គណបក្ស​កុម្មុយនិស្ត​ទាំង ៣​ប្រទេស បក្ស​ពលករ​ខ្មែរ បក្ស​វៀតណាម ឬ​បក្ស​ឡាវ អី​អ៊ីចឹង​ទៅ វា​ជា​រឿង​មួយ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ប្រឆាំង​នឹង​អាណានិគម​ទេ​តើ! មិន​មែន​ជា​រឿង​មួយ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​កាត់​ទោស​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​កម្ពុជា ទេ។ ត្រង់​ហ្នឹង​ការ​សហការ​របស់​គេ អាច​ដក​ខ្លួន​ចេញ​បាន ហើយ​បើ​យើង​និយាយ​ពី​ឯកសារ តើ​មាន​ឯកសារ​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ណា ដែល​បង្ហាញ​ថា វៀតណាម ហ្នឹង ចូល​មក​ជួយ​ក្នុង​ការ​អន្តរាគមន៍​សម្លាប់​ខ្មែរ ឬ​ក៏​ស្អី គឺ​យើង​អត់​មាន​ផង​ហ្នឹង»។ លិខិត​ដែល​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ​នៃ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម បាន​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​ថៃ និង​វៀតណាម កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ គឺ​ស្នើសុំ​ផ្ដល់​ឯកសារ​ទាក់ទង​នឹង​ការ​រំលោភ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា ការ​រំលោភ​ទៅ​លើ​ច្បាប់​មនុស្សធម៌​អន្តរជាតិ និង​ទម្លាប់​អន្តរជាតិ ព្រម​ទាំង​ការ​រំលោភ​លើ​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិ​នានា​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា ទទួល​ស្គាល់។ ការ​រំលោភ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទាំង​នេះ ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា បាន​ប្រព្រឹត្ត​ក្នុង​អំឡុង​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧៩។ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ខកខាន​ពុំ​ទាន់​បាន​ផ្ដល់​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ ឬ​ការ​ស៊ើបសួរ​ណា​មួយ ដែល​អាច​ជួយ​ដល់​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ក្នុង​សំណុំ​រឿង ០០៣ និង ០០៤ ឡើយ។ រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​ថៃ និង​វៀតណាម ក៏​ពុំ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​ស៊ើប​អង្កេត​ពី​ការិយាល័យ​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​​នៃ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម មាន​លទ្ធភាព​ចូល​ពិនិត្យ​ប័ណ្ណសារ ឬ​កន្លែង​តម្កល់​ឯកសារ​ដូច​បាន​កំណត់​យ៉ាង​ជាក់លាក់ ដែល​ថា អាច​មាន​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទ​ចោទ​នោះ​ដែរ។ អនុប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​នៃ​រាជបណ្ឌិត្យសភា​កម្ពុជា លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​ថៃ និង​វៀតណាម មិន​សហការ​ជាមួយ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​តាម​ការ​ស្នើសុំ​របស់​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ មិន​មាន​អ្វី​ខុស​ទេ៖ «ទី​មួយ យើង​ដឹង​ហើយ​ថា ថៃ និង​វៀតណាម គេ​អត់​បាន​ចុះ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ជាមួយ យូ.អិន (UN) ដើម្បី​បង្កើត​តុលាការ​កូន​កាត់​នេះ​ទេ។ តុលាការ​កូន​កាត់​នេះ គឺ​ជា​តុលាការ​មួយ​ដែល​ចេញ​មក​អំពី​ភាគី​កម្ពុជា និង យូ.អិន ហើយ​ក្នុង​នេះ ភាគី​ថៃ និង​វៀតណាម គេ​អត់​បាន​ចូលរួម​សហការ​ជាមួយ​គ្នា គឺ​ជា​ការ​ត្រឹមត្រូវ យើង​អត់​អាច​បន្ទោស​គេ​បាន​ទេ ពីព្រោះ​អត់​បាន​ធ្វើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ជាមួយ​ភាគី​នៃ​ប្រទេស​ជិត​ខាង ឬ​ប្រទេស​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ»។ លោក​បន្ត​ថា មូលហេតុ​គ្មាន​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ នឹង​មិន​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​ទាក់ទង​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ និង​កម្ពុជា ឡើយ ប៉ុន្តែ​ទោះ​ជា​ដូច្នេះ​ក្ដី លោក​ថា ជា​ការ​ប្រសើរ​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌ គឺ​ត្រូវ​មាន​កិច្ច​សហការ​ពី​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ទាំង​ពីរ ពីព្រោះ​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​ធ្លាប់​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​រហូត​មក​ដល់​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ៖ «វា​លំបាក​ថា តើ​យុត្តិធម៌​ហ្នឹង​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ ឬ​ក៏​អត់? ពីព្រោះ​យើង​ដឹង​ហើយ​ថា ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​យក​ទឹក​ដី​របស់​ថៃ ធ្វើ​ជា​ជម្រក​សម្រាប់​ការពារ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៩ រហូត​ដល់​រចនា​សម្ព័ន្ធ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ចប់។ អ៊ីចឹង​ថៃ ក៏​មាន​ឯកសារ​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​រឿង​ខ្មែរ​ក្រហម​នេះ​ដែរ ហើយ​យើង​ឃើញ​ហើយ​ថា ខ្មែរ​ក្រហម​រស់​ដោយសារ​លក់​ត្បូង​លក់​ឈើ​នៅ​ប៉ៃលិន ហ្នឹង​អស់។ លក់​ទៅ​ណា? លក់​ឲ្យ​ថៃ ហើយ​វៀតណាម ក៏​ចូលរួម​ក្នុង​ហ្នឹង​ដែរ អ្នក​ណា​ដែល​ផ្ដួល​រំលំ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ គឺ​វៀតណាម នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៩។ អ៊ីចឹង​ខ្ញុំ​ជឿ​ថា ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ គឺ​ទាមទារ​ការ​សហការ​ពី​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ហ្នឹង»។ ស្រប​ពេល​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​ពី​កិច្ច​សហការ សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​វៀតណាម និង​ថៃ អនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ​តាម​សំណើ​សុំ​ការ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ចាំបាច់​ទាំង​នេះ។ ទាក់ទង​នឹង​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​រក​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​រឿង​ក្ដី​នេះ​ដែរ មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ឲ្យ​ជន​ជាប់​សង្ស័យ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​លេខ ០០៣ លោក​មេធាវី អាង ឧត្ដម នៅ​ស្ទាក់ស្ទើរ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​លើ​សំណើ​សុំ​សហការ​របស់​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​ទេ ព្រោះ​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំង​នោះ​អាច​ជា​ភស្តុតាង​ដាក់​បន្ទុក និង​ដោះ​បន្ទុក​លើ​កូន​ក្ដី។ លោក​ក៏​មិន​អាច​វាយ​តម្លៃ​ចំពោះ​សំណើ​សុំ​នោះ​បាន​ដែរ ព្រោះ​លោក​មិន​ដឹង​ពី​ចំណុច​ខ្លឹមសារ​សុំ​សហការ​របស់​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​ទៅ​ប្រទេស​ទាំង​នោះ។ លោក​មេធាវី អាង ឧត្ដម យល់​ថា ការ​មិន​ទាន់​ឆ្លើយ​តប ឬ​នៅ​រក្សា​ភាព​ស្ងៀមស្ងាត់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​ថៃ និង​វៀតណាម ជួន​កាល​អាច​មក​ពី​ការ​ប៉ះពាល់​ផល​ប្រយោជន៍​ភាព​សម្ងាត់​នៃ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នោះ៕ ប្រភពពី www.rfa.org/khmer
ទិដ្ឋភាព​នៃ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១២។

លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​ព្រំដែន​នៃ​រាជ​បណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា បាន​ប្រកាស​​​ចេញ​មុខ​ស្រាវជ្រាវ​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ ស្តីពី បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា​វៀតណាម។ នេះ​គឺជា​លើក​ទី១​ហើយ​ដែល​ក្រុម​បណ្ឌិត​នៃ​ស្ថាប័ន​ជាតិ​ដ៏​ជាក់លាក់ លូកដៃ​ក្នុង​ជម្លោះ​ព្រំដែន​។ ការប្រកាស​របស់​បណ្ឌិត សុខ ទូច យ៉ាង​ដូច្នេះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​នៅក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២២​កក្កដា​នេះ នៅ​រាជបណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា​។ ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​ព្រំដែន​នៃ​រាជបណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា មាន​គ្នា​៩​នាក់ គឺ​បណ្ដុំ​ដោយ​ក្រម​បណ្ឌិត​និង​បេក្ខបណ្ឌិត ស្ថិតក្រោម​ការដឹកនាំ​ដោយ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​បណ្ឌិត សុខ ទូច។ លោក សុខ ទូច ជា​ប្រធាន​វិទ្យាស្ថាន​ទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិ​នៃ​រាជបណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា ដែល​គេ​តែង​ស្គាល់​ថា​ជា​អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​នោះ បាន​បញ្ជាក់​ក្នុង​សន្និសីទ​ថា ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​របស់​លោក​បាន​ប្រមូល​ឯកសារ​ព្រំដែន​ពី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជា​ផែនទី Bonne ខ្នាត​១​លើ​១០០​ពាន់​ ដែល​តម្កល់​នៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​។​ឯកសារ​ខ្លះ​ទៀត​បាន​ពី​លោក ស៊ាន ប៉េង​សែ​ ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​កម្ពុជា​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ប្រទេស​បារាំង និង​ឯកសារ​ជា​សៀវភៅ​ព្រម​ទាំង​និក្ខេបបទ​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​ជា​ច្រើន​ទៀត​។ ឯកសារ​សៀវភៅ​ជាង​៣០​ក្បាល​និង​ផែនទី​ជា​ច្រើន​សន្លឹក​ទាំងនោះ ត្រូវ​ដាក់​បង្ហាញ​ដល់​ក្រុម​អ្នកកាសែត ដើម្បី​ផ្តិត​យក​រូបភាព​។​ បើ​តាម​លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច លោក ស៊ាន ប៉េង​សែ ក៏​បាន​ផ្ញើ​ឯកសារ​ផែនទី​ចំនួន​៤៩​ផ្ទាំង​ដល់​ក្រុមការងារ​លោក​ដែរ គឺ​ផ្ញើ​តាម​សារ​អេឡិចត្រូនិក​។ ​ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​ព្រំដែន​នៃ​រាជបណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា បញ្ជាក់​ដោយ​សម្តី​ខ្លាំងៗ​ថា លោក​បាន​ព្យាយាម​ទាក់ទង​ទៅ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែរ តែ​មិន​បាន​ទទួល​ផែនទី​ផ្លូវការ​នោះ​ទេ។​ លោក សុខ ទូច បន្តថា​លោក យ៉ែម បុញ្ញាឫទ្ធិ ឲ្យ​រូប​លោក​យក​អ្វី​ទៅ ​copy ចម្លង​យក​ផែនទី​ដែល​បក្សប្រឆាំង​មាន​នោះ នៅ​ទីស្នាក់ការ​ផ្ទាល់​តែ​ម្តង ប៉ុន្តែ​លោក សុខ ទូច ថា មិន​អាច​ទេ ព្រោះ​វា​មិន​ផ្លូវ​ការ។​ ពោល​គឺ​ត្រូវ​មាន​ការបញ្ជាក់​ប្រគល់​និង​ទទួល​ជាក់លាក់ តាម​បែប​រដ្ឋបាល​។​ ចំណែក​លោក យ៉ែម បុញ្ញា​ឫទ្ធិ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ប្រាប់​វិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​ថា យ៉ាប​ណាស់​បែបបទ​រដ្ឋបាល បែប​ការិយាធិបតេយ្យ​នោះ​! ម្យ៉ាង​ទៀត​បក្ស​របស់​លោក​កំពុង​រវល់​ណាស់​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្តី លោក យ៉ែម បុញ្ញា​ឫទ្ធិ នៅ​តែ​អះអាង​ថា ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​របស់​បណ្ឌិត សុខ ទូច អាច​ទៅ​យក​ឯកសារ ដោយ​ចម្លង​ជា DVD ឬ​ដាក់ Flash​ USB បាន នៅ​ទីស្នាក់ការ​កណ្តាល​របស់​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ។ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា នឹង​ធ្វើ​លិខិត​មាន​ស៊ី​ញ៉េ​ប្រគល់​និង​ទទួល​ភ្លាមៗ​នៅ​ទីនោះ​ផ្ទាល់​តែម្តង​។​ សូម​បញ្ជាក់​ថា បើ​តាម​ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​ព្រំដែន​នៃ​រាជបណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា ក្រុម​បណ្ឌិត​ខាង​លើ​នេះ​គឺ​នៅ​មិន​ទាន់​បាន​ទៅ​សិក្សា​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​ព្រំដែន​ជាមួយ​វៀតណាម​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ពេល​នេះ គឺជា​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ដែល​ជា​ការប្រមូល​ផែនទី​និង​ឯកសារ​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំង​ឡាយ និង​ពី​គ្រប់​ភាគី​។ លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច បញ្ជាក់​ទៀត​ថា លោក​អាច​នឹង​ទៅ​ស្រុក​បារាំង ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​រក​ផែន​ផ្លូវការ​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ ហើយ​លោក​ក៏​នឹង​ដឹកនាំ​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ចុះ​ទៅ​ព្រំដែន​យ៉ាង​សម្ងាត់​និង​សាមញ្ញ ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​ផង​ដែរ​៕ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr​
រាជ​បណ្ឌិត​សភា​កម្ពុជា​កំពុង​តែ​ប្រជុំ​ពិភាក្សា​គ្នា​អំពី​បញ្ហា​ព្រំ​ដែន​កម្ពុជា-វៀតណាត​។

ដោយយោងទៅតាម​ខ្សែវីដេអូកិច្ចប្រជុំតុមូល​ ដែលបានចាក់ផ្សាយតាម​កញ្ចក់ទូរទស្សន៍​ នៅថ្ងៃទី​២២​ ខែកក្កដាឆ្នាំ២០១៥នេះ ​ឯកឧត្តមបណ្ឌិសភាចារ្យ​ សុខ អាន​ បានចូលរួមឆ្លើយ បំភ្លឺ​ក្នុងតុមូល​ស្តីពីបញ្ហាព្រំដែនរវាង​ប្រទេសកម្ពុជានិងវៀតណាម​ដោយបានបញ្ជាក់​ជាថ្មីឡើងវិញ​អំពីផែនទីខ្នាត១-១០០០០០​ដែលទទួលស្គាល់​ជាអន្តរជាតិជាមួយប្រទេស​ជិតខាងគឺជាអាយុ​ជីវិតរបស់ព្រះរាជាណាចក្រ កម្ពុជា។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ​ សុខ អាន​ បានមានប្រសាសន៍ថា​ រាជរដ្ឋា​ភិបាលកម្ពុជាក្រោម​ការដឹកនាំ​ដ៍មាន​គតិបណ្ឌិត ​និងឆ្លាតវាងវៃ ​របស់​សម្តេចអគ្គមហា​សេនាបតីតេជោ ហ៊ុន ​សែន ​គឺបានផ្តល់សារៈសំខាន់ យ៉ាងខ្លាំងដល់​ការងារព្រំដែន។​ ឯកឧត្តមបានបន្ថែមថា ​យើងយល់ច្បាស់ថា​ប្រទេស​នីមួយៗត្រូវតែមាន​ព្រំដែនរបស់ខ្លួន​ ដែលមានលក្ខណៈជា​ព្រំដែនអន្តរជាតិរឹងមាំ​ ច្បាស់លាស់ ហើយ​ជា​ពិសេស ​​គឺ​ប្រទេស​តូច​ដែលនៅចន្លោះ​ប្រទេសធំជាង​ គឺយើងត្រូវតែការពារ​ខ្លួនតាម​ផ្លូវច្បាប់និង​ដែល​មាន​ការទទួលស្គាល់​ដោយ​ទ្វេរភាគី និង​ សហគមន៍អន្តរជាតិ។ ​ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ​សុខ អាន​ បានបន្តទៀតថា រាជរដ្ឋា​ភិបាលកម្ពុជាបាន​ខិតខំធ្វើការងារព្រំដែន ​នេះអស់រយៈពេលជាង៣០​ឆ្នាំមកហើយ​ហើយសម្តេចតេជោ​ លោកខិតខំណាស់​ គឺចង់បាន​ការ​ការពារ​អធិបតេយ្យជាតិ ដោយ​មាន​ការទួលស្គាល់ទាំងអស់គ្នា​ ទើបឈានដល់​ការបោះបង្គោល​ព្រំដែន​រឹង​មាំ​ច្បាស់លាស់ដែល​ទទួលស្គាល់ដោយទ្វេរភាគី ​និងសហគមន៍អន្តរជាតិ​ តែត្រូវគណបក្សប្រឆាំង ​និង​អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយ​ចំនួនបែរ​ជាខិតខំធ្វើប្រជាភិថុត ​និយាយដូចជាស្រឡាញ់​ជាតិ ​ស្រឡាញ់​ប្រទេស​ខ្លួនឯងណាស់ ប៉ុន្តែ​ការពិតបង្ករការញុះញង់​ និងរារាំងដល់ដំណើរការ​បោះបង្គោលព្រំដែនទៅ​វិញដោយពួកគេបាន​លើកឡើង​នូវការទិតៀន​ យ៉ាងងងើល ​ដោយមិនសមហេតុផល​ មើលងាយការងាររបស់​រាជរដ្ឋាភិបាល។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត​សភាចារ្យ ​សុខ អាន​ ក៏បានលើកឡើង ​ពីឯកសារ​ការផ្លាស់ប្តូរការ​ទូតកម្រិតជាន់​ខ្ពស់​រវាងកម្ពុជាជាមួយ​នឹងចក្រភពអង់គ្លេស ​សហរដ្ឋ​អា​មេរិក ពីការងារទទួលស្គាល់​និងធានាដល់​អព្យាក្រិត្យ​ភាព​​កម្ពុជានៅក្នុងព្រំដែន​ស្របច្បាប់របស់ខ្លួន​ពេលនោះរួមមាន​ សារលិខិត​របស់​ព្រះ​ករុណាព្រះ​បរមរតន​កោដ​ឆ្លើយឆ្លងជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស​អង់គ្លេសសម័យនោះ​គឺចង់អោយ​ប្រទេស​អង់គ្លេសជួយ​ធានា​អាព្យាក្រិត្យភាព ដែលរួមមាន​ទាំងបញ្ហាព្រំដែនផងដែរ។​ ហើយទន្ទឹមនឹងនោះក៏មាន​លិខិតឆ្លើយឆ្លងរវាង លោក ហួត សម្បត្តិ​ ដែល​ជារដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួងការបរទេសម័យ​នោះ​ជាមួយ​រដ្ឋមន្រ្តីការ​បរទេស​អាមេរិកផងដែរ​​ ដែល​បានបញ្ជាក់ថា​ប្រទេសយើងមាន​ទំនាក់ទំនងតឹងតែង​ជាមួយអាមេរិក ​រហូតឆ្នាំ ១៩៦៥ យើងផ្តាច់ទូត​ជាមួយអាមេរិក​ហើយនៅពេលនោះ។ ​ការឆ្លើយឆ្លងផ្លាស់ប្តូរ​ឯកសារការទូតនោះចង់​អោយ​ប្រជុំ​ចតុភាគី​រវាងកម្ពុជា វៀតណាមខាងត្បូង​ ថៃ និង​ អាមេរិកចូលរួម ព្រោះ អាមេរិក​ជាអ្នកមើល​គ្រប់គ្រង​វៀតណាមខាងត្បូង​ និងថៃពេលនោះ។​ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត​សភាចារ្យបានបញ្ជាក់ថា​ការប្រជុំ​ចតុ​ភាគី​នោះ​ គឺដើម្បីស្វែងរក​ភស្តុតាងដែល​ផែនទីប្រើប្រាស់​ពេលនោះដែល​ព្រះករុណា​ទាមទារ​ការទទួល​ស្គាល់ អព្យាក្រិត្យភាពក្នុងព្រំដែន​របស់ខ្លួន ពេល​នោះ​មាន​លិខិតស្ថានទូតអាមេរិកផ្ញើរ​ទៅក្រសួងការ​បរទេស​​របស់គេ។​ លោកហួត​ សម្បត្តិ បាន​ប្រគល់​​ផែនទីបី​ផ្ទាំងជូនអាមេរិកពេលនោះ គឺទីមួយ ផែនទី​បោននេះឯង ដែល​យើងប្រើជា​មួយ​វៀតណាម ទីពីរ គឺ​ផែន​ទី​សមុទ្រ១-៣០០០០០ មួយទៀត គឺ​ផែនទី​ការងារកម្ពុជា ថៃ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ​សុខ អាន​ ក៏បានបន្ថែមទៀតថា​ ឥឡូវយើងផ្តោតមកលើ​ ផែនទី​កម្ពុជា-វៀតណាមវិញ។ យើងទទួលស្គាល់​គោលការណ៍​ Utiposidentis មានន័យថា​ប្រទេសដែល​ទទួល​ស្គាល់​គោល​ការណ៍នេះ​ ត្រូវទទួលស្គាល់ព្រំដែន​ដែលអាណានិគម​បន្សល់ទុកអោយ។​ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ​សភាចារ្យ​​ ក៏បានបកស្រាយ​បន្ថែមទៀតថា​ មូលហេតុដែល​រាជរដ្ឋាភិបាល​សរសេរលិខិត​សុំខ្ចីផែនទីពី អង្គការសហប្រជាជាតិ ​និងមហាអំណាចនោះ​ ដោយសារតែគណបក្ស​ប្រឆាំងចេះ​ចោទប្រកាន់មកលើរដ្ឋា ​ភិបាល​ និងធ្វើប្រជាភិថុតញុះ​ញង់សាធារណៈមតិ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត​សភាចារ្យ ​សុខ អាន ​ក៏បានគូសបញ្ជាក់​ពីគោលជំហររបស់រាជ​រដ្ឋាភិបាលថានឹងបើក​ទូលាយ ឱ្យមានការ​​ផ្ទៀងផ្ទាត់ផែនទី​ដោយចំហរ តម្លាភាព​សម្រាប់ប្រជាជាតិ​កម្ពុជាទាំងមូល ​ដើម្បីបញ្ជាក់ ​ថាផែនទី​ដែល​ប្រើកន្លងមកពិត​ជាត្រឹមត្រូវ៕ ប្រភពពី www.pressocm.gov.kh


Mynmar General Min Aung Hlaing
ប្រមុខដឹកនាំ​កងទ័ព​ភូមា​​បាន​សន្យា​​នៅថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​ថា​នឹង​គោរព​តាម​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ ដែល​គេ​គ្រោង​រៀបចំ​ធ្វើ​ នៅ​ខែ​វិច្ឆិកា​ខាងមុខ។ ការបោះឆ្នោត ដែល​គេសំឡឹងឃើញ​ថា គណបក្ស​ប្រឆាំង​ គឺ​ជា​គណបក្ស​ដែល​មាន​ប្រៀបខ្លាំង​លើសគេ បើទោះបីជា​លោកស្រី​អ៊ុង សានស៊ូជី ផ្ទាល់​​នៅតែ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យ​ឈរឈ្មោះ​ជា​ប្រធានាធិបតី។ “មិនថា​អ្នក​ណា​ជា​អ្នក​ឈ្នះ​ទេ ខ្ញុំ​នឹង​គោរព​តាម​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​នេះ បើ​សិន​ជា​ជ័យជម្នះ​នេះ​បាន​មក​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌” នេះ​គឺ​ការ​អះអាង​របស់​ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង (Min Aung Hlaing) អគ្គបញ្ជាការ​កងទ័ព​ជាតិ​ភូមា នៅ​ក្នុង​កិច្ចសម្ភាសន៍​​ដ៏កម្រ​ជាមួយ​ទូរទស្សន៍ BBC ចេញផ្សាយ​នៅថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ។ នៅក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ សហគមន៍​អន្តរជាតិ​កំពុងតែ​នាំគ្នា​ឃ្លាំចាំមើល​​ការបោះឆ្នោត​ជាតិភូមា ពីព្រោះ​ថា នេះ​គឺ​ជា​ការបោះឆ្នោត​ជាតិលើកដំបូង​បង្អស់ ដែល​មាន​ការ​ចូលរួម​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​​ពី​គ្រប់​គណបក្ស ជាពិសេស គណបក្ស​របស់​លោកស្រី​អ៊ុង សានស៊ូជី។ គេ​នៅចាំបាន​ថា កាល​ពី​បោះឆ្នោត​​ឆ្នាំ​១៩៩០ គណបក្ស​របស់​លោកស្រី​អ៊ុង សានស៊ូជី ធ្លាប់​ទទួល​ជ័យជម្នះ​យ៉ាង​ច្រើន​លើសលុប​ ដោយ​ទទួល​បាន​អាសនៈ​រហូតដល់​ទៅ​ជាង ៨០% នៅ​ក្នុង​សភា ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ពេលនោះ មេទ័ព​ភូមា​បដិសេធ​មិនផ្ទេរ​អំណាច ហើយ​បន្ត​ការ​ដឹកនាំ​តាម​បែបផ្តាច់ការ​យោធា​តទៅទៀត រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០១០ ទើប​សុខចិត្ត​ផ្ទេរ​អំណាច​ទៅ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល។ ក៏ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាល​នេះ​ថ្វីដ្បិត​តែ​មាន​ឈ្មោះ​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល តែ​មេដឹកនាំវិញ​ភាគច្រើន​ជា​អតីត​មេដឹកនាំ​កងទ័ព។ ម្យ៉ាងវិញ​ទៀត យោងតាម​​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​របបសឹក​ជា​អ្នក​តាក់តែងឡើង អាសនៈ​សភា ២៥% ត្រូវ​ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​​កងទ័ព​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិ ដោយ​មិន​ឆ្លងកាត់​ការ​បោះឆ្នោត។ នៅ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ជាមួយ​ទូរទស្សន៍ BBC ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង បាន​លើកឡើង​ថា លោក​គ្មាន​គម្រោង​លាឈប់​ពី​តំណែង​ជា​អគ្គបញ្ជាការ​កងទ័ព​នៅ​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​ខាងមុខនេះ​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ លោក​ក៏​មិន​ច្រានចោល​ដែរ​នូវ​លទ្ធភាព​ក្នុងការ​ឈរឈ្មោះ​ជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ភូមា ប្រសិន​បើ​មាន​តម្រូវការ​ចាំបាច់។ តំណែង​ប្រធានាធិបតី ដែល​របបសឹក​យក​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​មក​ធ្វើ​ជា​រនាំង​រារាំង​លោកស្រី​អ៊ុង សានស៊ូជី មិន​ឲ្យ​ឈរឈ្មោះ​។ ទោះជាយ៉ាងណា ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង បានលើកឡើង​ថា ជាគោលការណ៍​លោក​មិនជំទាស់​នឹង​ការ​កែប្រែ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នេះ​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ ចំណុច​មួយ​ចំនួន​នៅមិនទាន់​អាច​កែប្រែ​បាន​នៅឡើយទេ​នៅ​ពេលនេះ ដោយសារ​លោក​អះអាង​ថា ភូមា​នៅមិន​ទាន់​មាន​សន្តិសុខ​ពេញលេញ​នៅឡើយ ជាពិសេស គឺ​ជម្លោះ​ជាមួយ​ក្រុម​ឧទ្ទាម​ភាគតិច៕ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr
ជំហរ​របស់​កម្ពុជា​គឺ​នៅ​ដដែល​គឺ​ចង់​ឃើញ​ចិន​និង​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​រក្សា​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​គ្នា​ទាក់ទង​វិវាទ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។ ជំហរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​នៅ​ក្នុង​ជំនួប​រវាង រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា លោក ហោ ណាំហុង និង លោក Xu Bu ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ចិន​ប្រចាំ​អាស៊ាន​នៅ​ទីក្រុង​ទីហ្សាកាតា​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​អង្គារ​នេះ។ បើ​កាលណា​ប្រទេស​ចិន និង ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយ​គ្នា​ភាគី​ទាំងពីរ​នឹង​ហុច​ផល​ល្អ​ទៅ​ដល់​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ជម្រុញ​ឲ្យ​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​យូរ​អង្វែង។ សម្រាប់​កម្ពុជា​បាន​ឃើញ​ថា​ប្រសិន​ភាគី​ទាំងពីរ​មាន​ជម្លោះ​ជាមួយ​គ្នា​ផល​អាក្រក់​ដែល​ទទួល​បាន​គឺ​ទំនាក់ទំនង​សេដ្ឋកិច្ច​នឹង​មាន​ភាព​រអាក់​រអួល។ ដូច្នេះ​ក្នុង​នាម​ជា​ប្រទេស​ជា​អាស៊ាន​មួយ​ដែរ​គឺ​កម្ពុជា​ចង់​ឲ្យ​ភាគី​ចិន និង ប្រទេស​ក្នុង​អាស៊ាន សម្រប​សម្រួល​គ្នា ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ដោះស្រាយ​បរិយាកាស​នៃ​ជម្លោះ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ការ​ចរចា​ដោយ​សន្តិវិធី។ នេះ​ជា​ការ​បញ្ជាក់​របស់ លោក ចែម វីឌ្យ៉ា អនុរដ្ឋ​លេខាធិការ​ ក្រសួង​ការ​បរទេស កម្ពុជា ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ អាស៊ាន ។ ចំពោះ​ទំហំ​សេដ្ឋកិច្ច​ចិន​និង​អាស៊ាន​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ចន្លោះ​ពី​៥០​ពាន់​លាន​ទៅ​១០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ។ សូម​បញ្ជាក់​ថា​ ចិន​កំពុង​មាន​វិវាទ​រឿង​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ជា​មួយ​ប្រទេស​ ហ្វីលីពីន​ និង​វៀតណាម ជាដើម ដោយ​ភាគី​ទាំង​សង់​ខាង​សុទ្ធ​តែ​បាន​អះអាង​ជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធ​ដែន​ទឹក​រៀង​ៗ​ខ្លួន។ ដោយ​ឡែក​កម្ពុជា​បាន​អះអាង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ថា នយោបាយ​ការ​បរទេស​កម្ពុជា​វិញ​មិន​ដែល​មាន​ការ​រើសអើង​ជា​មួយ​ប្រទេស​ណាមួយ​នោះ​ទេ​ក្នុង​ពិភពលោក ហើយ​ជា​ពិសេស​នោះ​ទំនាក់​ទំនង​កាទូត​ជាមួយ​ប្រទេស​មហា​អំណាច​ អាមេរិក ចិន រុស្ស៊ី ​បារាំង អង់គ្លេស​ជាដើម។ ទោះ​ជា​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ គេ​កំពុង​សម្លឹង​មើល​ឃើញ​កម្ពុជា​និង​ចិន​កំពុង​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​ក៏​ដោយ​គឺ​រូបភាព​នេះ​ មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា​កម្ពុជា​បោះបង់​ចោល​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​ប្រទេស​មហា​អំណាច​ដទៃ ស្រវ៉ា​ចាប់​តែ​ចិន​ម្ខាង​នោះ​ទេ។ ដោយឡែក​ចំពោះ​ជំនួប​រវាង​ប្រមុខ​កាទូត​និង​លោក Xu Bu នៅ​ព្រឹក​នេះ​គឺ​ចិន​បាន​អរគុណ​កម្ពុជា​ដែល​បាន​បន្ត​ការ​គាំទ្រ​ខ្លួន​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ៕ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr

ទីប្រជុំកោះParacel និងSpratly ក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង

នៅ​រសៀល ម៉ោង ២ ថ្ងៃទី ២១ កក្កដា​នេះ ក្រសួង​ការងារ​ នឹង​ជួប​ចរចា​ជាមួយ​តំណាង​រោងចក្រ ដើម្បី​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​លក្ខខណ្ឌ​ការងារ របស់​កម្មករ​និយោជិក​ នៃ​រោងចក្រ កាត់ដេរ អេឃិនធិច ១ និង អេឃិនធិច ២។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ឲ្យ​ដឹង​ពី លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធានសម្ព័ន្ធ​សហជីព​ចលនា​កម្មករ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២១ កក្កដា​នេះ ។​ តំណាង​រោងចក្រ​កាត់ដេរ អេឃិនថិច ១ និង អេឃិនថិច ២ នឹង​ជួប​ប្រជុំ​ពិភាក្សា​ជាមួយ​នឹង​ មន្រ្តី​ក្រសួង​ការងារ នៅ​ម៉ោង ២ រសៀល ថ្ងៃទី ២១ កក្កដា នេះ ដើម្បី​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​សមស្រប ឆ្លើយ​តប​នឹង​ការ​ទាមទារ​ពី​សំណាក់​កម្មករ និយោជិក​នៃ​រោងចក្រ​ទាំង​ពីរ។ លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធាន​សម្ព័ន្ធ​សហជីព​ចលនា​កម្មករ បាន​បញ្ជាក់ បន្ទាប់​ពី​ជំនួប​ជាមួយ​ក្រសួង​ការងារ​ថា ការ​ពិភាក្សា​គ្នា​ រវាង​តំណាង​កម្មករ និយោជិក និង ខាង​ក្រសួង​ការងារ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២១ កក្កដា គឺ​បាន​លើក​ឡើង​តែ​ចំណុច​សំខាន់​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ គឺ ការ​ទាមទារ​សុំ​ប្រាក់​ផ្តាច់​កិច្ច​សន្យា ចំនួន ៧០ ដុល្លារ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​ខាង​រោងចក្រ​យល់ព្រម​ឲ្យ​តែ ៤០ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​ខាង​ក្រសួង​ការងារ ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​ពិភាក្សា​បន្ត​ជាមួយ​នឹង​ខាង​រោងចក្រ​ ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​រក​ដំណោះស្រាយ​សមស្រប​មួយ។​ មេដឹកនាំ​សហជីព រូប​នេះ បន្ត​ថា ចំណែក​ចំនុច​ប្រាំបី​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​កម្មករ​និយោជិក ស្នើសុំ នឹង​ត្រូវ​ពិភាក្សា​គ្នា​ជាមួយ​នឹង​ខាង​រោងចក្រ​បន្ត​ទៀត នៅ​ពេល​ក្រោយ​ នៅ​ពេល​បញ្ហា​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​ខាង​លើ ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ។ ជា​ការ​កត់​សម្គាល់​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃអង្គារនេះ កម្មករ​និយោជិក យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ១០០ នាក់ ដែល​មាន ចង្រ្កាន្តហ្គាស មុងភួយ និង ចំណី​អាហារ​មួយ​ចំនួន មក​ជាមួយ​ផង បាន​នាំ​គ្នា​តវ៉ា​នៅ​មុខ​ក្រសួង​ការងារ។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ ក៏​មាន កម្មការិនី ស្រែក​តាម​ឧឃោសនស័ព្ទ ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​មាន​កិច្ចអន្តរាគមន៍​ពី​ក្រសួង​ការងារ ។ គួរ​ជម្រាប​ជូន​ថា កម្មករ និយោជិក នៃ​រោងចក្រ​ទាំង​ពីរ បាន​ជួបជុំ​គ្នា ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​តវ៉ា​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ដំណោះស្រាយ នូវ​លក្ខខណ្ឌ​ការងារ៩ចំណុច ពី​ថៅកែ​រោងចក្រ ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃទី ១០ កក្កដា​មក​ម្ល៉េះ។ លក្ខខណ្ឌ​ការងារ​ទាំង​នោះ ​មាន​ដូចជា សុំ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ផ្តាច់​កិច្ច​សន្យា​ទូទាត់​សំណង​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​៥​ភាគរយ មិន​ត្រូវ​កាត់លុយ​ពេល​កម្មករ​ធ្វើ​កូដកម្ម​កន្លងមក មិន​ត្រូវ​បង្ខំ​កម្មករ​ឲ្យធ្វើ​ការថែម​ម៉ោង សុំ​បន្ថែមប្រាក់​ថ្លៃ​បាយ​ក្នុង​១​ថ្ងៃ​ចំនួន​២០០០​រៀល សុំ​ដំឡើង​ប្រាក់​ធ្វើដំណើរ​៧​ដុល្លារ​បន្ថែម និង​លក្ខខណ្ឌ​ផ្សេងៗ​ទៀត៕ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr
ការ​ហែញត្តិ​របស់​សហជីព​ និង​​កម្មករ​នា​ពេល​កន្លង​មក​

HANG MEAS HDTV LIVE ONLINE PHNOM PENH



RASMEI HANG MEAS HDTV LIVE ONLINE PHNOM PENH



លោក​ដេវីដ ខាមេរុន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អង់គ្លេស នៅក្នុងសភា ​ក្រោយ​ភេរវកម្ម​នៅ​ទុយណេស៊ី ដែល​បានសម្លាប់​ប្រជាជន​អង់គ្លេស​អស់ជា​ច្រើន​នាក់
លោក​ដេវីដ ​ខាមេរុន ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​អង់គ្លេស​ បាន​ប្រកាស​ថា​ ​លោក​ប្រាថ្នា​ចង់​ឲ្យ​ចក្រភព​អង់គ្លេស​ចូលរួម​ឲ្យ​បាន​សកម្ម​ជាង​នេះ​ ក្នុង​ការ​កម្ទេច​ក្រុម​ជីហាដ​អ៊ីស្លាម​​ ដែល​កំពុង​តែ​ពង្រីក​ដែន​ដី ​ក្នុង​ប្រទេស​ស៊ីរី។ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាងណា ​នេះ​ គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ចង់​បាន​ របស់​លោក លទ្ធផលយ៉ាងណា គឺ​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ការ​សម្រេច​របស់​សមាជិក​សភា​អង់គ្លេស។ សភា​អង់គ្លេស ​ធ្លាប់​បាន​បដិសេធ​ម្តង​រួច​មក​ហើយ ​គឺ​មិន​ឲ្យ​មាន​កម្លាំង​យោធា​អង់គ្លេស ​ទៅ​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​ប្រយុទ្ធ​ ដោយ​ផ្ទាល់​នៅ​ស៊ីរី​ទេ។ ថ្លែង​នៅ​តាម​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​ NBC ​លោក​ដេវីដ​ ខាមេរុន​ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ចក្រភព​អង់គ្លេស ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ពិភាក្សា​ ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ ដើម្បី​ដាក់​ចុះ​ នូវ​អ្វី​ដែល​អង់គ្លេស​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ ឲ្យ​ច្រើន​លើស​នេះ​ ​ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ប្រយុទ្ធ​ កម្ទេច​ក្រុម​អ៊ីស្លាម​ជីហាដ​ ដែល​កំពុងតែ​យាយី​ប្រទេស​ស៊ីរី។ លោក ​ក៏​បាន​ឆ្លៀត​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា ​លោក​នឹង​បញ្ជូន​សំណើរ​នេះ​ ទៅ​កាន់​សភា​អង់គ្លេស ​ដែល​ជា​អង្គការ​កំពូល ​ជា​អ្នក​សម្រេច​​ថា​ត្រូវ​បញ្ជូន​កង​ទ័ព​ទៅ​ស៊ីរី​ ​រឺ​អត់។ គួររំ​លឹក​ថា ​កាល​ពីឆ្នាំ​២០១៣ ​សភា​អង់គ្លេស ​បាន​សម្រេច​ថា ​កងទ័ព​អង់គ្លេស ​អាច​ចូលរួម​ធ្វើ​បេសកកម្ម​ប្រយុទ្ធ ​តែ​នៅ​លើ​ទឹកដី​អ៊ីរ៉ាក់​ តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ចំនែក​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ស៊ីរី​វិញ ​អង់គ្លេស​មាន​លទ្ធភាព​ គ្រាន់តែ​ចូល​រួម​ ដោយ​ប្រយោល ​តាម​រយៈ​បេសកកម្ម​អង្កេតការណ៍ ​ និង​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែ​ឆ្លង​កាត់ ​២ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ ​យើង​ឃើញ​ថា​ ការ​ចូលរួម​ត្រឹម​ប៉ុណ្ណេះ ​វា​មិន​គ្រប់គ្រាន់ ​ក្នុង​ការ​កម្ទេច​ក្រុម​ជីហាដ​​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម​នោះ​ទេ។ ដោយឡែក ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​កន្លង​ទៅ​នេះ ​លោក​រដ្ឋមន្រ្តី​ការពារ​ជាតិ​អង់គ្លេស ​បាន​ប្រកាស​ប្រាប់​ថា ​កង​ទ័ព​អង់គ្លេស​មួយ​ក្រុម​ ដែល​ឈរ​ជើង​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់ ​បាន​ជ្រុល​ទៅ​ចូលរួម​បេសកកម្ម ​ជាមួយ​នឹង​កង​កម្លាំង​អាមេរិក ​និង​កាណាដា ​ដោយ​បាន​ធ្វើការ​ប្រយុទ្ធ​ នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​ស៊ីរី។ ដំណឹង​នេះ ​បាន​ធ្វើឲ្យ​សមាជិក​សភា​អង់គ្លេស ​មាន​ការ​ខឹង​សម្បារ​ជា​ខ្លាំង ​ហើយ​បាន​ព្រមាន​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​ដាវីដ ​ខាមេរុន​ ឲ្យ​គោរព​គោលការណ៍ ​និង​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​រដ្ឋសភា​អង់គ្លេស។ យោងតាម​​ប្រភព​រដ្ឋាភិបាល​អង់គ្លេស ​បាន​អះអាង​ថា ​លោក​ដេវីដ ខាមេរុន ​ដែល​មក​ពី​គណបក្ស​អភិរក្ស​និយម ​បាន​បង្អង់​ មិន​ទាន់​ធ្វើ​សំណើ​ថ្មី ​ទៅ​កាន់​រដ្ឋសភា​ស្តី​ពី​ការ​ចូលរួម​ប្រយុទ្ធ​របស់​កងទ័ព​អង់គ្លេស​ នៅ​ស៊ីរី ​ គឺ​ដោយសារ​លោក​ចង់​រងចាំ​ ដល់​ពេល​ដែល​មាន​ការ​តែងតាំង​មេ​គណបក្ស​ពលករ​ថ្មី ​ដែល​លោក​ជឿ​ថា​អាច​និយាយ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​បាន។ នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​ដែរ ​បើ​តាម​ការ​គ្រោង​ទុក ​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ លោក ដេវីដ ខាមេរុន ​នឹង​ធ្វើ សន្ទរកថា​ទូទៅ​មួយ ​ទៅ​កាន់​ប្រជាជាតិ​អង់គ្លេស​ទាំងមូល​ ស្តីពី​ភាព​ចាំបាច់​ក្នុង​នាម​អង់គ្លេស​ជា​មហា​អំណាច ​ជា​ប្រទេស​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ​ ត្រូវ​តែ​ចូលរួម​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ នឹង​អំណាច​ផ្តាច់ការ​ សាហាវ​ដូច​សត្វ​តិរិច្ឆាន ​ដែល​ក្រុម​ជីហាដ​អ៊ីស្លាម ​កំពុង​តែ​អនុវត្ត ​នៅ​ស៊ីរី ​និង​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់។ យោង​តាម​សេចក្តី​ស្រង់​សន្តរក​ថា ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ នឹង​អំពាវនាវ ​កុំឲ្យ​យុវជន​អង់គ្លេស​ ឆ្លក់​វង្វេង ​ចាញ់​បោក​ការ​ឃោសនា​របស់​ក្រុម​ជីហាដ ​ដូច​យុវជន​ជនជាតិ​អង់គ្លេស ​ចំនួន​ប្រមាណ​ជា​៧០០នាក់​ ដែល​កំពុង​តែ​បំរើ​ក្រុម​ជីហាដ​សព្វថ្ងៃ៕ ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr 
តាម​ប្រភពពី​មន្ត្រី​អង្គការសហប្រជាជាតិ​បាន​ឲ្យ​ដឹងថា​លោក បាន គី​មូ​ន អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​បាន​តាមដាន​បញ្ហា​វិវាទ​ព្រំដែន​រវាង​កម្ពុជា​និង​យួន ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​អំពើហិង្សា បណ្តាល​ឲ្យ​តំណាងរាស្ត្រ ព្រះសង្ឃ​និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ជាង​១០​នាក់​រងរបួស​កាលពី​ថ្ងៃទី​២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០១៥​។ នៅក្នុង​ហេតុការណ៍​នោះគេ​បាន​មើលឃើញ​យ៉ាងច្បាស់​ថា តំណាងរាស្ត្រ ព្រះសង្ឃ​និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ គ្រាន់តែ​ទៅពិនិត្យ​មើល​ទឹកដី​របស់ខ្លួន​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​សោះ បែរជា​ទាហាន និង​ប្រជាជន​យួន ប្រដាប់​ដោយ​កាំភ្លើង ដំបង ព្រនង់ កាំបិត មក​ធ្វើ​សកម្មភាព​វាយប្រហារ​យ៉ាង​សាហាវព្រៃផ្សៃ​។ ប្រការ​នេះហើយ​ទើប​លោក បាន គី​មូ​ន អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ តាមដាន​ជុំវិញ​បញ្ហា​ជម្លោះព្រំដែន​នេះ​។​ ​អ្នកនាំពាក្យ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​មួយរូប​គឺ​លោកស្រី អេ​រី កា​ណេ​កូ បាន​ឲ្យ​ដឹងថា « លោក​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ បាន​តាមដាន​ការវិវត្ត​នានា​ចំពោះ​បញ្ហា​ព្រំដែន កម្ពុជា​និង​វៀតណាម ហើយ​សម្តែង​ការស្វាគមន៍​ឲ្យ​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​នៃ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ក្នុងការ​បង្កើត​ក្រុមការងារ​ចម្រុះ​ដើម្បី​ពិនិត្យមើល​និង​បញ្ជាក់​ឲ្យ​ច្បាស់​ពី​បញ្ហា​ដែល​កើតឡើង​»​។ ការតាមដាន​របស់លោក បាន គី​មូ​ន គឺ​ស្រប​ពេលដែល​ភាគី​កម្ពុជា​-​យួន​គ្រោង​ជួបប្រជុំគ្នា​នៅ​ខេត្តសៀមរាប ពីថ្ងៃ​ទី​០៦ ដល់​ថ្ងៃទី​០៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០១៥ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ករណី​យួន​រំលោភ​ឈ្លានពាន​បូរណភាព​ទឹកដី​ខ្មែរ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​យ៉ាង​ក្រអឺតក្រទម​បំផុត​។​ ទាក់ទង​ទៅនឹង​សកម្មភាព​របស់​យួន​ក្នុង​ការរំលោភ​ឈ្លានពាន​បូរណភាព​ទឹកដី​ខ្មែរ​នោះដែរ​លោក Peter Maguire សាស្ត្រាចារ្យ​ច្បាប់​អាមេរិកាំង​ដែល​ឃ្លាំមើល​ស្ថានការណ៍​កម្ពុជា​និង​ក្នុង​តំបន់​បាន​វាយតម្លៃថា​លោក​មិនសូវ​មានជំនឿថា អង្គការសហប្រជាជាតិ អាច​បញ្ចុះ បញ្ចូល​ឲ្យ​មាន​ដំណោះស្រាយ​បានទេ​។ លោក ភី​ត​ធ័​រ ម៉ា​ហ្គ័​រ​រី បាន​បញ្ជាក់ថា «​រឿងនេះ​មិនមែនជា​រឿង​ងាយស្រួល​ទេ ការមិនទុកចិត្ត​គ្នា​រវាង​កម្ពុជា​និង​វៀតណាម បាន​ចាក់​ប្ញ​ស​យ៉ាងរឹងមាំ​រួចមកហើយ​»​។ ជាមួយគ្នានេះ​ក្រុមអ្នកវិភាគ​បាន​លើកឡើងថា ក្នុងដំណាក់កាល​នេះ​ជនរួមជាតិ​ខ្មែរ​ពី​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន ពី​គ្រប់​និន្នាការ​នយោបាយ ត្រូវ​រួមគ្នា​ជា​ធ្លុង​មួយ ដើម្បី​ការពារ​អធិបតេយ្យភាព​និង​បូរ​ភាព​ទឹកដី​របស់ខ្លួន​ទប់ទល់​អំពើ​ឈ្លានពាន​របស់​យួន​៕ប្រភពពី www.moneaksekar.com
នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​បើក​សវនាការ​លើ​សំណុំរឿង​ហិង្សា​នៅ​ចំណុច​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាល​ថ្ងៃ​ទី​១៥​កក្ដដា​ឆ្នាំ​២០១៤ ។ ហិង្សា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥​កក្ដដា​នោះ​បាន​បណ្ដា​ឲ្យ​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ​ចំនួន​៣៩​នាក់​របួស ដែល​ករណី​នេះ​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​លោក មាជ សុវណ្ណរ៉ា និង សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​១០​នាក់​ផ្សេង​ទៀត។ ​ជា​សវនាការ​ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​ដើម​ចោទ​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ​ទាំង​៣៩​នាក់​នេះ​តាម​រយៈ​មេធាវី​របស់​ខ្លួន​ប្ដឹង​ទាមទារ​សំណង​ជម្ងឺ​ចិត្ត​ចន្លោះ​ពី​៥០០០​ទៅ​១០០០០ដុល្លារ​ក្នុង​ម្នាក់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ហិង្សា​នៅ​ចំណុច​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៥​កក្ដដា​ឆ្នាំ​២០១៤​កន្លង​ទៅ ។ ថ្លែង​ប្រាប់​វិទ្យុ​បារាំង​RFI លោក ចេង ប៉េងហាប់ មេធាវី​ដើម​ចោទ​ឲ្យ​ដឹង​ថា សវនាការ​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោម​បទចោទ​ដឹកនាំ​កុបកម្ម ​និង​អំពើ​ចូលរូម​ក្នុង​អំពើ​កុបកម្ម។ ដោយឡែក​លោក ជួង ជូងី មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ឲ្យ​ចុងចោទ​វិញ បញ្ជាក់​ថា សវនាការ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​លទ្ធផល​នៅ​ឡើយ​ទេ​ពោល​គឺ​សវនការ​នឹង​បន្ត​ធ្វើ​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​រហូត​ដល់​មាន​លទ្ធផល។ ប៉ុន្តែ​កូន​ក្ដី​ទាំង​១១​នាក់​របស់​លោក​រួម​និង​លោក ​មាជ សុវណ្ណរ៉ា ផង​នោះ​ មិន​មាន​សិទ្ធិ​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​បាន​ទេ​គឺ​ពួកគាត់​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ស៊ើប​អង្គេត​របស់​តុលាការ។ ចំពោះ​សំណង​ទាមទារ​រហូត​ដល់​ទៅ​១០០០០​ដុល្លារ ​លោក ជួង ជូងី ចាត់​ទុកថា​ជា​សិទ្ធ​របស់​ដើមចោទ តែ​លោក​អះអាង​ថា​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​គេ​នៅ​មិន​ទាន់​រក​ឃើញ​ថា​កូន​ក្ដី​របស់​លោក​ទាំង​១១​នាក់​នោះ​ប្រើ​ហិង្សា​ផ្ទាល់​ទៅ​ក្រុម​សន្តិសុខ​នៅ​ឡើយ​ទេ។ បើតាម​មេធាវី​របស់​ចុង​ចម្លើយ​ សនាវការ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ចំនួន​១០​នាក់​និង​លោក មាជ សុវណ្ណរ៉ា ប៉ុន្តែ​ក្រុម​សន្តិសុខ​ដែល​ជា​ដើម​ចោទ​បាន​អវត្តមាន​មួយ​ចំនួន។ សូម​រម្លឹក​ឡើង​វិញ​បន្តិច​ថា​ អំពើ​ហិង្សា​មួយ​បាន​កើត​ឡើង​រវាង​ក្រុម​សន្តិសុខ​ខណ្ឌ​ដូនពេញ​ជាមួយ​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៥​កក្កដា​ ឆ្នាំ​២០១៤ ដឹកនាំ​តំណាង​រាស្ត្រ​មួយ​ចំនួន​ និង​សកម្មជន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ផ្សេង​ទៀត​ រួម​ទាំង​លោក​មាជ សុវណ្ណរ៉ា និង យុវជន​របស់​គណបក្ស​នេះ​ក្នុង​គោល​បំណង​រំដោះ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ៕ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr
បាតុកររបស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែលបានមកជួប​ជុំគ្នានៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីត្រៀមធ្វើបាតុកម្ម​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ។
ឥឡូវនេះ ស្ថានីយទូរទស្សន៍ PNN ដែលថ្មីនិងទំនើបបំផុតនៅកម្ពុជាត្រូវបានដាក់ បញ្ចូលក្នុងប្រព័ន្ធផ្សាយរបស់ វ័នធីវី ហើយ គឺស្ថិតនៅប៉ុស្តិ៍លេខ 14 ។ ទូរទស្សន៍ PNN នឹងចាប់ផ្ដើមការផ្សាយជាផ្លូវការរបស់ខ្លួន ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ខាងមុខនេះ តទៅ។ ដើម្បីទស្សនាប៉ុស្តិ៍ថ្មីមួយនេះ សូម លោកអ្នកធ្វើការរាវរកប៉ុស្តិ៍ឡើងវិញដោយចូលទៅកាន់ មេនុយ => រាវរកប៉ុស្តិ៍ => រាវរកប៉ុស្តិ៍ស្វ័យប្រវត្តិ រួចចុចលើប៊ូតុង Ok ។
នៅថ្ងៃ​អង្គារ ទី ៣០​មិថុនា នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ចិន លោក​លី ខឺឈាំង ដែល​កំពុង​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស ប្រទេស​បារាំង បាន​ប្រកាស​ជាផ្លូវការ ការចូលរួម​របស់​ចិន នៅក្នុង​ការកាត់បន្ថយ ការបញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​កាបូនិច ដែល​ជា​ចំណែក​ធ្វើ​ឲ្យ​ភពផែនដី​ឡើងកំដៅ។ ជា​ការប្រកាស​ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​ជ្រាលជ្រៅ ព្រោះ​វា​ធ្វើ​ឡើង​នៅ ទីក្រុង​ប៉ារីស ដែល​នឹង​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​រៀបចំ​សន្និសីទ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ស្តីពី​អាកាសធាតុ នៅ​ចុងឆ្នាំ ២០១៥។ នៅក្រោយ​ជំនួប រវាង​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ចិន លី ខឺឈាំង​និង លោក​ប្រធានាធិបតី​បារាំង ហ្វ្រង់ស័រ ហូឡង់ ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍ មួយ ដែល​បាន​បញ្ជាក់​ពីការចូលរួម​របស់​ចិន នៅក្នុង​ការកាត់បន្ថយ​អត្រាកំណើន​នៃ​ការបញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​កាបូនិច​នៅ​រង្វង់ ឆ្នាំ ២០៣០ ឬ​មុននេះ​ទៅទៀត។ ជាមួយ​នឹង​ទិសដៅ​ឆ្នាំ ២០៣០ ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ចង់​ព្យាយាម​កាត់បន្ថយ​កុំ​ឲ្យ​ការបញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​កើនឡើង ខ្លាំង ទៅតាម​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច។ អាច​និយាយ​បាន​ថា ចាប់តាំង​ពី​ឆ្នាំ ២០៣០ ការបញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​កាបូនិច​របស់​ចិន នឹង​នៅ​ថេរ ទោះបី​ចិន​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្លាំង​ក៏ដោយ។ តាម​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ចិន គេ​នឹង​បង្កើន​ការប្រើប្រាស់​ថាមពល​មិន​ចេះ​រីងស្ងួត ឲ្យ​បាន​២០ភាគរយ ដើម្បី​ជំនួស​ថាមពល ដែល​បាន​មកពី​ធ្យូងថ្ម និង​ប្រេងកាត ដែល​ជា​ប្រភព​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ឧស្ម័ន​ផ្ទះកញ្ចក់។ លើសពីនោះ ទីក្រុង​ប៉េកាំង​ចង់​បង្កើន​បរិមាណ​ព្រៃ ដើម្បី ស្រូប​ឧស្ម័ន​កាបូនិច ឲ្យ​បាន​៤ពាន់ ៥០០​រយលាន​ម៉ែត្រគូប បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​ឆ្នាំ ២០០៥។ ទើប​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​រីកលូតលាស់​ថ្មី ចិន ជា​ប្រទេស​ដែល​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​ផ្ទះកញ្ចក់​ច្រើន​ជាងគេ​នៅក្នុង​ពិភពលោក ប្រមាណ ២៥ភាគរយ ដោយ​នាំមុខ​សហរដ្ឋអាមេរិក។ កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ ២០១៤ នៅក្នុង​អំឡុង​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោកប្រធានាធិបតី​អាមេរិក ទៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង អាមេរិក និង​ចិន​ធ្លាប់​បាន​សន្យា​ចូលរួម​កាត់​បន្ថយ​អត្រាកំណើន​នៃការបញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​កាបូនិច ដែល​នាំ​ឲ្យ​ផែនដី​ឡើងកំដៅ នៅ​អំឡុង​ឆ្នាំ ២០៣០។ ការចូលរួម​របស់​ចិន ដែល​គេ​ទន្ទឹង​រង់ចាំ​ជាយូរ​មកហើយ នឹង​អាចគេ​យកទៅ​ធ្វើ​ជា​អំណះអំណាង​ដាក់​សម្ពាធ​លើ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ដែល​បញ្ចេញ​ឧស្ម័ន​កាបូនិច ច្រើន មិន​ចាញ់​ប្រទេស​ចិន។ តាម​វិមាន​អេលីសេ លោក​ប្រធានាធិបតី បារាំង បាន​ថ្លែងអំណគុណ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ចិន ដែល​បាន​ជ្រើសរើស​ទីក្រុង​ប៉ារីស ធ្វើ​ជា​កន្លែង ប្រកាស ការចូលរួម​របស់​ចិន ដើម្បី​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ការឡើង​កំដៅ​នៃ​ភពផែនដី។ ប៉ារីស​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់ផ្ទះ រៀបចំ​សន្និសីទ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ស្តីពី​អាកាសធាតុ នៅ​ចុងឆ្នាំ ២០១៥ បាន​សម្រុក​ធ្វើ​សកម្មភាព​ការទូត​ដើម្បី​អូសទាញ​ទាំង​ប្រទេស​ឧស្សាហកម្ម និង​ប្រទេស​ទើប​រីក​លូតលាស់​ថ្មី​ដូចចិន ឲ្យ​ចូលរួម ជាក់ស្តែង ដើម្បី កាត់បន្ថយ​ឧស្ម័ន​ដែល​ធ្វើ​ផែនដី​ឡើងកំដៅ៕ ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr 
នាយករដ្ឋមន្រ្តី​(ឆ្វេង) និង​ប្រធានាធិបតី​បារាំង (ស្តាំ)នៅ​វិមាន​ប្រធានាធិបតី​អេលីសេ ថ្ងៃ​ទី ៣០​មិថុនា ឆ្នាំ ២០១៥
Hang Meas Express News



នៅក្នុង​សម័យប្រជុំ​ពេញអង្គ​នៃ​ព្រឹទ្ធសភា​នៅ​ថ្ងៃទី៣០មិថុនា​នេះ សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​បាន​បោះ ឆ្នោត​ ជ្រើសតាំង​លោក ម៉ាន់ ឈឿន ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​ប្រចាំ​មណ្ឌល១ (ភ្នំពេញ) ជំនួស​លោក ជា ស៊ីម ដែល​បានទទួល​មរណា​ភាព។ លោក ម៉ាន់ ឈឿន គឺជា​អតីត​អភិបាលរង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​សង្គមកិច្ច។ លោក ម៉ាន់ ឈឿន បានធ្វើ​ការងារ​ច្រើន​ជាមួយ​សហគមន៍​ក្រីក្រ​នៅក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ លោក​តាម​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​អគ្គលេខា​ធិ​ការដ្ឋាន​ព្រឹទ្ធសភា លោក ម៉ាន់ ឈឿន ត្រូវ​ស្បថសច្ចា​ប្រណិធាន​មុន​ចូលកាន់​ដំណែង។ នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃទី៣០មិថុនា​នេះដែរ ព្រឹទ្ធ​ដ​ភា​ក៏បាន​សម្រេច​អនុម័ត​ច្បាប់​គ្រប់​គ្រោះមហន្តរាយ​ផងដែរ៕ ប្រភពពី ថ្មីៗ www.thmeythmey.com
ឯកឧត្តម ម៉ាន់ ឈឿន
ប្រភពពី កម្ពុជាថ្មី ភ្នំពេញ ៖ សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​កំពុង​ពិចារណា​លើ​គម្រោង​សាងសង់​អគារ​ភ្លោះ​មួយ​នៅ​ចំ​កណ្តាល រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដែលមាន​កំពស់​រហូតដល់​ជាង​៥០០​ម៉ែត្រ ដើម្បី​បង្ហាញ​មុខមាត់​ថ្មី​របស់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ឲ្យ​សមស្រប​ជាទី​ក្រុង​អច្ឆរិយ។ ការ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ដឹង​បែបនេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើឡើង​កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា នៅ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ក្នុង​ជំនួប​ពិភាក្សា​ការងារ​មួយ​រវាង លោកប៉ា សុជាតិ​វង្ស​អភិបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ថៃប៊ុនរ៉ុង ស្តី​ពី​គម្រោង​សាងសង់​អគារ​ភ្លោះ​ខាងលើ។ លោកប៉ា សុជាតិ​វង្ស ក្នុង​ឱកាស​នោះ​បាន​ជំរុញ​ឲ្យ មន្ត្រី​ជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ​ត្រូវ​ពន្លឿន​ការសិក្សា​ឲ្យ​បាន​ល្អិតល្អន់​លើ​គំរូ​ស្ថាបនា​អគារ​កំពស់​១១១​ជាន់​ស្មើ នឹង​៥០០​ម៉ែត្រ មុននឹង​លើក​សំណើ​ជូន​ប្រមុខ​រាជរដ្ឋាភិបាល​សម្រេច​និង​អនុម័ត។ គម្រោង​ស្ថាបនា​អគារ​ដ៏​ខ្ពស់​មួយ​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោម​ការ​វិនិយោគ​អចល​ទ្រព្យ​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ​ចំនួន៣មក ពី​ប្រទេស​ចិន រួម​សហការ​គ្នា​ជា​មួយ​ក្រុមហ៊ុន​ថៃ​ប៊ុន​រ៉ុង​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជ។ក្រុមហ៊ុន​ថៃ​ប៊ុន​រ៉ុង​ ទាំងនេះ​បាន​ស្នើ​សុំ​មក​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ចង់​សាងសង់​អគារ​លំដាប់​ពិភពលោក​ជា​លើកដំបូង​នៅក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ លោក​អភិបាល​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​បញ្ជាក់​ថា គម្រោង​សាងសង់​អគារ​ដែល​បាន​លើក ឡើង​នេះ​ជា​គំរោង​ដ៏​ធំ​អស្ចារ្យ​មួយ​ដោយ​មិន​ត្រឹមតែ​សម្រាប់​រាជធានី​ភ្នំពេញ ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គឺ​វា​មាន​កំពស់​ខ្ពស់​ជាងគេ​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ទៅទៀត។ លោក​បន្ថែម​ថា ទោះបី​គម្រោង​នេះ​ល្អ​យ៉ាងណាក៏ដោយ អាជ្ញាធរ​ត្រូវ​ពិនិត្យ​និង​សិក្សា​ឲ្យ​បាន​ស៊ី​ជំរៅ ជា​មុន​សិន​ដូចជា​កម្ពស់​អគារ និង​ទីតាំង ដោយសារតែ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​មាន តំបន់​បរិវេណ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដែល​ត្រូវ​កម្រិត​កំពស់​អាគារ និង​តំបន់​ទីប្រជុំជន​មាន​មនុស្ស​រស់នៅ ស្មុគស្មាញ។ ដោយឡែក​សម្រាប់​តំបន់​ថ្មី​ពិសេស​ភាគ​ខាងជើង និង​ខាងកើត​រាជធានី​ភ្នំពេញ មិន​សូវ​មាន​បញ្ហា​ប៉ុន្មាន​ទេ។ លោក Ng Lap seng Sun តំណាង​សម្ព័ន្ធ​ក្រុមហ៊ុន Kia nip Group​មកពី​ប្រទេស​ចិន​បាន​ឲ្យ​ដឹងថា គម្រោង​មួយ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រចនា​ម៉ូត​យ៉ាង​ល្អ​ប្រណិត ជាមួយនឹង​គម្រោង​សំណង់​អគារ​ខ្ពស់​ចំនួន​១០​ទៀត ដោយមាន​ទាំង​មជ្ឈមណ្ឌល​ពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច ទាំង​ក្នុង​តំបន់ និង​នៅ​លើ ពិភពលោក មជ្ឈមណ្ឌល​វប្បធម៌​ចំរុះ​ជាតិ​សាស្ត្រ និង​ការិយាល័យ​ទំនាក់ទំនង​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន។ លោក​បាន​អះអាង​ថា នៅ​ពេល​ដែល​គម្រោង​មួយ​បាន​ស្ថាបនា​រួច​នោះ នឹង​ធ្វើ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​កាន់​តែ​មាន​សក្តានុពល​ខាង​ផ្នែក​វិនិយោគ​លើ​គ្រប់​វិស័យ​មកពី​បរទេស ដែល​បាន​ជួយ​ជំរុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ទៀត​ផង ព្រោះ​គម្រោង​នេះ​បាន​សាងសង់​ឡើង​ដោយ​ផ្អែកលើ ស្ថេរ​ភាព​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​មានដំណើរ​ការ​ល្អ​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​វិនិយោគិន​ព្រួយបារម្ភ​ពី​សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព ហើយ​ម្យ៉ាងវិញទៀត​កម្ពុជា​ពុំដែល​ជួប​ហានិភ័យ​គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ​ធ្ងន់ធ្ងរ នោះឡើយ។ សូម​ជម្រាប​ថា តាម​គំរូ​ប្លង់​អគារ​ភ្លោះ​ដ៏​ស្កឹមស្កៃ​មួយ​នេះ គ្រោង​នឹង​ស្ថាបនា​ឡើង​នៅ​ក្បែរ​នឹង មាត់ទន្លេ ហើយ​គ្រោង​នឹង​ចំណាយ​ការស្ថាបនា​រហូតដល់​ជាង៣ពាន់​លាន​ដុល្លា ដោយ​រួម​ទាំង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង​សួនច្បារ​សាធារណៈ​៕
ប្រភពពីកោះសន្តិភាព ខេត្ត​​ស្វាយរៀង ៖ ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​មន្ត្រី រាជ​ការ​បាន​​អបអរសាទរ​​រដ្ឋបាល​​សាលាខេត្ត ដែល​​បាន​កសាង​រូប​គោ​ដាក់​​នៅ​រង្វង់​​មូល​រូប​​គោ​វិញ​ ដូច​កាល​​ពី​​សម័យ​​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ​ដែល​​ព្រះមហាក្សត្រ​​​​​បាន​​កសាង​រូប​គោ​​និ​ន្ទី​​​ចំនួន​​​៤​ចម្លាក់ ​​អំពី​​ថ្មភក់​ជា​​សញ្ញា​រង្វង់​មូល​បង្ហាញ​​ទិស​​ធំ​​ទាំង​៤ ​​ដោយ​មាន​ដាក់​នាង​គ​ង្ហី​ង​​​ច្បូតសក់​​នៅ​ចំ​កណ្តាល​ ហើយ​បាន​ចារ​​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ហៅ​ថា​រង្វង់​មូល​រូប​​គោ​​រហូត​មក ​។ ព្រះ​មហាក្សត្រ​បាន​​ដាក់​រូប​គោ​​នៅ​លើ​ផែនទី​​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ តំណាង​ឱ្យ​​ខេត្តស្វាយ​រៀង​ ដោយ​ប្រជារាស្ត្រ​៩៥%​ ប្រកប​មុខរបរ​​កសិកម្ម​ចិញ្ចឹមជីវិត​រូប​គោ​ គឺជា​តំណាង​ឱ្យ​វិ​ស័យ​​កសិកម្ម​នាង​គ​ង្ហី​ង ​គឺជា​អ្នក​ទ្រទ្រង់​វិ​ស័យ​​កសិ​កម្ម ​និង​រក្សា​​ការពារ​សុខ​​សន្តិ​ភាព ​។ រូប​​គោ​និ​ន្ទី​ទាំង​៤ និង​នាង​គ​ង្ហី​ង​​ត្រូវ​មន្ត្រី​មន្ទីរ​គមនាគមន៍​ និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ខេត្តស្វាយរៀង ​សម័យ​​សាធារណៈរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​​កម្ពុជា​បាន​​យក​ចេញ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨២ ​ហើយ​បាន​ប្តូរ​ដាក់​រូបសំណាក​​កសិករ​២​នាក់​ បុរស​លី​​ចប​ នារី​កាន់​កណ្តៀវ​ និង​បី​កណ្តាប់​ស្រូវ​ ជំនួស​វិញ​​ចំពោះ​រូប​គោ​​ទាំង​បួន ​និង​នាង​​គ​ង្ហី​ង​ប្រជាពលរដ្ឋ​បានឃើញ​គេ​លើក​ដាក់​លើ​រថយន្ត​​វៀតណាម​ ដឹក​តាម​ផ្លូវជាតិ​លេខ​១ ​ឆ្ពោះទៅ​ទិស​​ខាងលិច​​បាត់​រហូត​សព្វថ្ងៃ ​មិនដឹង​ថា ​វៀតណាម​ដឹក​យក​ទៅ​ទុក​នៅ​កន្លែង​ណា​​ឡើយ​ ។ បច្ចុប្បន្ន ​មន្ទីរ​គមនាគមន៍​ និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ខេត្ត ​ប្តូរ​មក​ជា​មន្ទីរ​សាធារណការ ​និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ខេត្តស្វាយរៀង​ ។ រង្វង់​មូល​រូប​គោ​នៅ​ចំ​កណ្តាលផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​១​ ស្ថិត​នៅ​ភូមិ​រូប​គោ​ សង្កាត់​ស្វាយ​រៀង ​ក្រុង​ស្វាយ​រៀង ​រីឯ​រូបសំណាក់​កសិករ​២​នាក់ ​ដាក់​នៅ​រង្វង់​មូល​រូប​គោ​នេះ​ ត្រូវ​បាន​ប្តូរ​ដាក់​រូប​សិ​ង្ហ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៦​ ក្នុងអំឡុងពេល​លោក​ហ៊ុន ​ណេ​ង ​ជា​អភិបាលខេត្ត​​ដោយ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ​រង្វង់​មូល​រូប​សិង្ហ ​ឬ​អតីត​រូប​គោ​ ។

រូប​សំណាកគោ​​ដាក់នៅរង្វង់​មូល​​ដូចសម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម​

ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr : កម្ពុជា​ចុះ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​បង្កើត​ធនាគារ​វិនិយោគ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​អាស៊ី ក្នុង​ឋានៈ​ជា​សមាជិក​ស្ថាបនិក​។ ពិធីចុះ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩​មិថុនា​ម្សិលមិញ នៅ​វិមាន​ប្រជាជន​ចិន ក្រុង​ប៉េកាំង ប្រទេស​ចិន​។ ក្នុង​ឋានៈ​ជា​សមាជិក​ស្ថាបនិក កម្ពុជា​ចាត់ទុក​ធនាគារ​នេះ​ថា​ជា​ប្រភព​ហិរញ្ញប្បទាន​ដ៏​មាន​សារសំខាន់​ថ្មី​មួយ​ទៀត សម្រាប់​ប្រើ​ឲ្យ​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​កម្ពុជា​។ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩​មិថុនា រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ លោក វង្សី វិស្សុត ចូល​រួម​ជាមួយ​តំណាង​ប្រទេស​ចំនួន​៥៧​ផ្សេង​ទៀត ដើម្បី​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​បង្កើត​ធនាគារ​វិនិយោគ​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​អាស៊ី ហៅ​កាត់​ថា AIIB​។ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទាំង​៥៧​នោះ មាន​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ចំនួន​៣៧ និង​ក្រៅ​តំបន់​ប្រទេស​អាស៊ី​ចំនួន​២០​ផ្សេង​ទៀត​។ ប្រទេស​ទាំង​៥៧ ដែល​រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ផង នឹង​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​ស្ថាបនិក​នៃ​ធនាគារ AIIB ដ៏​ថ្មី​ស្រឡាង​នេះ​។ ​លោក វង្សី វិស្សុត ជា​តំណាង​ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា ធនាគារ AIIB នឹង​ក្លាយ​ជា​ប្រភព​ហិរញ្ញប្បទាន​ដ៏​មាន​សារសំខាន់​ថ្មី​មួយ​ទៀត បន្ថែម​លើ​ប្រភព​ដៃ​គូ​អភិវឌ្ឍ​ដែល​មាន​ស្រាប់ ដើម្បី​បម្រើ​ឲ្យ​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​របស់​កម្ពុជា​។ សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​របស់​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​វិនិយោគ​លើ​វិស័យ​អាទិភាព សំដៅ​ទ្រទ្រង់​កំណើន និង​លើក​កម្ពស់​ផលិតភាព​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច ព្រម​ទាំង​សមត្ថភាព​ប្រកួត​ប្រជែង​របស់​កម្ពុជា​។ គួរ​ជម្រាប​ជូន​ថា ធនាគារ​វិនិយោគ​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​អាស៊ី ហៅ​កាត់​ថា AIIB​ គឺ​ជា​ស្ថាប័ន​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្ដរជាតិ​ពហុភាគី ដូច​ធនាគារ​ពិភពលោក World Bank និង​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍ​អាស៊ី ADB ដែរ​។ ធនាគារ​នេះ​មាន​ដើម​ទុន​សរុប​ចំនួន​១០០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ និង​មាន​គោលដៅ​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រកប​ដោយ​និរន្ដរភាព កៀរគរ​ធនធាន លើក​កម្ពស់​ការ​ត​ភ្ជាប់​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី និង​ជំរុញ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ព្រម​ទាំង​ភាព​ជាដៃ​គូ​ក្នុង​តំបន់​។ នៅ​ក្នុង​ការ​វិនិយោគ​ធនាគារ AIIB ប្រទេស​ចិន​បណ្ដាក់​ទុន​ច្រើន​ជាង​គេ គឺ​ប្រមាណ​៣០​ភាគ​រយ តាម​ពី​ក្រោយ​ដោយ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ៨,៤​ភាគ​រយ​។ ប្រទេស​រុស្ស៊ី ៦,៥​ភាគ​រយ​។ អាឡឺម៉ង់ ៤,​៥​ភាគ​រយ និង​បារាំង ៣,៤​ភាគ​រយ​៕
តំណាង​ប្រទេស​ចូល​រួម​ពិធី​ចុះ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​បង្កើត​ធនាគារវិនិយោគ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​អាស៊ី AIIB
(ភ្នំពេញ)៖ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥នេះ ព្រឹទ្ធសភា បានប្រកាសទទួលស្គាល់ លោក ម៉ាន់ ឈឿន ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា មណ្ឌលភូមិភាគ១ (រាជធានីភ្នំពេញ) ជំនួស សម្តេច ជា ស៊ីម ដែលទទួលមរណភាព , នេះបើតាមការប្រកាសលទ្ធផលប្រជុំព្រឹទ្ធសភា របស់អគ្គលេខាធិការព្រឹទ្ធសភា នៅថ្ងៃត្រង់នេះ ។ លោក ម៉ាន់ ឈឿន ដែលជាសមាជិកថ្មី នឹងត្រូវធ្វើសច្ចាប្រណិតធាន មុនពេលចូលកាន់តំណែង៕

ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr : រដ្ឋសភាជាតិ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី២៩ មិថុនា​នេះ បើក​សម័យប្រជុំ​បន្ត​លើ​ច្បាប់​ហិរញ្ញវត្ថុ​គ្រប់គ្រង​ថវិកា​ឆ្នាំ២០១៣ ដោយមាន​តំណាងរាស្ត្រ​ចំ​នួ១១០រូប​បាន​ចូលរួម​នៅក្នុង​នោះ ក៏មានដែរ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​លោក សម​ រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ។ ក្រោយ​កិច្ចប្រជុំ​លោក សម រង្ស៊ី បាន​បញ្ជាក់ថា អំពើហិង្សា​នៅ​ព្រំដែន​គឺជា​រឿង​ដែល​មិនអាច​ទទួលយកបាន​នោះទេ។ “យើង​ថ្កោលទោស​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្លា​ជាទីបំផុត​ចំពោះ​អំពើហិង្សា​ ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ជនបរទេស​ដែល​មក​ប៉ះទង្គិច​វាយដំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ ​ដែល​បាន​ទៅពិនិត្យ​នៅ​ព្រំដែន​ផងដែរ។ នេះ​​គឺជា​ការ​​លើកឡើង​របស់​លោក សម រង្ស៊ី​ ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នៅ​ថ្ងៃទី២៩ មិថុនា​នេះ។ លោក សម រង្ស៊ី​បាន​បញ្ជាក់ថា លោក​នឹង​ត្រៀម​ជជែក​ជាមួយ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ ព្រោះថា​ទាំង​គណបក្សកាន់អំណាច និង​គណបក្សប្រឆាំង បាន​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​​អំពើហិង្សា​ដែល​បាន​កើតឡើង​នៅ​ខេត្តស្វាយរៀង​នោះ។ លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មិនបាន​បញ្ជាក់ថា​ពី​ពេលវេលា​ច្បាស់លាស់​នៃ​ជំនួប​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​រូបនេះ បាន​ប្រាប់​ថា ​ជំនួប​​កំពូល​​នោះ​​នឹង​​អាចធ្វើ​ឡើងជា​ដំណាក់កាល​ជា​បន្តបន្ទាប់​ក្នុង​សំណុំរឿង​ព្រំដែន​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ និង​ប្រទេស​វៀតណាម ព្រោះថា​រឿង​ព្រំដែន​នោះ​មានរឿង​ច្រើន​ដែល​មេដឹកនាំ​បក្ស​ទាំងពីរ​ត្រូវ​ពិភាក្សា។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពី​រសៀល​ថ្ងៃអាទិត្យ​ម្សិលមិញ​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​រួមទាំង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែលមាន​ទាំង​ព្រះសង្ឃ បាន​បះ​ទង្គិច​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​វៀតណាម​នៅតាម​ព្រំដែន​ក្នុង​ខេត្តស្វាយរៀង។ ការប៉ះទង្គិច ដែល​បណ្តាលឱ្យមាន​មនុស្ស​របួស​មនុស្ស​ជិត២០នាក់​ដែលមានទាំង​ខ្មែរ និង​វៀតណាម។ លោករៀល ខេមរិន្ទ្រ​ តំណាងរាស្ត្រ​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ទទួលរង​ការ​វាយ​ដំ​ផងដែរ។ លោក សម រង្ស៊ី​ក៏បាន​ស្នើឱ្យ​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា ការពារ​សុវត្ថិភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ដែល​បាន​ទៅ​មើល​ព្រំដែន​របស់ខ្លួន។ ដោយឡែក​អាជ្ញាធរ ខេត្តស្វាយរៀង បាន​ញ្ជា​ក់ថា ខ្លួន​មិន​ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​ករណី​អំពើហិង្សា​ដែល​បណ្តាលឱ្យ​មនុស្ស​ជិត២០នាក់​រួមទាំង​ខ្មែរ​និង​វៀតណាម​នោះ​ព្រោះថា តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មិនបាន​ជូនដំណឹង​ដល់​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ដើម្បីឱ្យ​អាជ្ញាធរ ផ្តល់ដំណឹង​ដល់​ភាគី​វៀតណាម​នោះដែរ។ សូម​កត់សំគាល់ថា​ការ​ប៉ះ​ទ​ងិ្គ​ច​ដែល​បណ្តាលឱ្យមាន​ពលរ​ដ្ឋ​ប្រទេស​ទាំងសងខាង​របួស បូករួម​ជាមួយ​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នេះ គឺជា​លើក​ទី១ហើយ​ខណៈដែល​បញ្ហា​ព្រំដែន​កម្ពុជា​វៀតណាម កើនឡើង​កំដៅ​ក្នុង​រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ៕
លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ថ្លែងទៅកាន់​អ្នក​សារព័ត៌​មាននៅថ្ងៃទី​២៩ ខែ មិថុនា ២០១៥។
ភ្នំពេញ៖ យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់គណៈកម្មការមូលបត្រ ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ បានយឲ្យដឹងថា គម្រោងវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន EBC គឺស្ថិតក្នុងច្បាប់នៃមូលបត្រកម្ពុជា ដែលគេហៅថាគម្រោងវិនិយោគរួម ដែល គណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជាកំពុងរៀបចំ និងពន្លឿនច្បាប់នេះឲ្យបានឆាប់ដើម្បីផ្តល់អាជ្ញាបត្រដល់ក្រុមហ៊ុន នានាដែលមានបំណងស្នើរសុំច្បាប់នេះ។ ក្នុងថ្ងៃនេះដែរ មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីអាគ្នេយ៍ AIF បានចេញសេចក្តីប្រកាសបន្ថែម ១ទៀត ក្នុងគោលបំណងបញ្ជាក់បន្ថែមដែលអង្គការ AIF និងសមាគម ICA បានប្រកាសព័ត៌មាន អំពីការទទួលរួមជាមួយក្រុមហ៊ុន EBC ថាអ្នកដែលបានវិនិយោគទាំងអស់មានសុវត្ថភាព និងទទួលបានប្រាក់ដើមវិញបន្ទាប់ពីចប់តាមលក្ខខណ្ឌរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ក្នុងសេចក្តីបញ្ជាក់បន្ថែមនេះបានឲ្យដឹងថា៖ ១-ក្រុមហ៊ុន EBC ឈប់ទទួលទុនពីប្រទេសកម្ពុជា មិនមែនមានន័យថា ក្រុមហ៊ុន EBC ប្រកាសបិទទ្វារ ឬបិទគេហទំព័ររបស់ខ្លួននោះទេ គឺក្រុមហ៊ុន EBC នៅដំណើរការជាធម្មតា ហើយក៏នឹងកំពុងបន្តទទួលបានអាជ្ញាប័ណ្ណផ្លូវការ ក្នុងការប្រកបអាជីវកម្មលើគម្រោងវិនិយោគរួមក្នុងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍យើងនេះដែរ។ ២-ការឈប់ទទួលទុនអ្នកវិនិយោគថ្មីពីប្រទេសកម្ពុជានេះ គឺក្រុមហ៊ុនត្រូវការនូវភាពច្បាស់លាល់សម្រាប់អ្នកវិនិយោគប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ជៀសវាងនូវពាក្យថា “បោកប្រាស់ ឬមិនពិតបា្រកដ” ដោយរង់ចាំការបំពេញបន្ថែមនូវលក្ខខណ្ឌពេញលេញមួយចំនួននៃច្បាប់ ដែលនឹងអាចផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណក្នុង ការប្រកបអាជីវកម្មលើ គម្រោងវិនិយោគរួមនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ ការណ៍នេះហើយដែល គណៈកម្មការមូលបត្រ (គ.ម.ក)កំពុងពន្លឿននូវបទបញ្ញាតិផ្សេងៗរបស់ខ្លួន ដូចមាននៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងលេខ ០០៨/១៥ គ.ម.ក ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥។ តាមរយៈ អង្គការ AIF និងសមាគម ICA យើងខ្ញុំនឹងចុះជួបផ្ទាល់ជាមួយអ្នកវិនិយោគតាមបណ្តាខេត្ត/ក្រុងយោងតាមកាលបរិច្ចេទ ដែលនឹងដាក់ចេញក្រោមការសហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគ្រប់ជាន់ថ្នាក់។ យើងសង្ឃឹមថាប្រជាពលរដ្ឋនឹងមានជីវភាពល្អប្រសើរ ហើយយើងខ្ញុំជាអ្នកសារព័ត៌មានសង្ឃឹមថានឹងមានការសហការល្អរវាងគ.ម.ក និងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគរួមនេះដើម្បីជាប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ និងសង្គមជាតិ។
ថ្ងៃទី ​28 ​ខែ ​មិថុនា ឆ្នាំ​2015 ​បណ្តេញ​ចេញ​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម ​ចំនួន​77​ នាក់​(ស្រី ​11 នាក់)។​
ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr: អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា ​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នេះ ​បាន​បញ្ជូន​ជន​ជាតិ​វៀតណាម​៧០នា​ក់​បន្ថែម​ទៀត ​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​កំណើត​វិញ ​ក្រោយ​រក​ឃើញថា​ ​ពួក​គេ​ទាំង​នេះ​ចូល​មក​រស់​នៅ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​ក្នុង​ប្រទេស​ក​​ម្ពុជា។​ មន្ត្រី​ជំនាញ​បញ្ជាក់​ថា ​នេះ​ជា​ជំហាន​បន្ត​បន្ទាប់​ក្នុង​ការ​បោស​សម្អាត​ជន​អន្តោប្រវេសន៍​ដែល​កំពុង​រស់​នៅ​ដោយ​ច្បាប់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​ទាំង​៧០​នាក់​នេះ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​តាម​រយៈ​រថយន្ត​ពីរ​គ្រឿង​តាម​ច្រក​ព្រំដែន​អន្តរ​ជាតិ​បាវិ​តនិង​ក្អម​ស្រណរ​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​២៨​មិថុនា​នេះ​។ ​ពួក​គេ​៧០​នាក់​នេះ ​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ​បាន​ចូល​មករស់​នៅ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​ពុំ​មាន​លិខិត​ឆ្លង​ដែន​នោះ​ទេ​។​ ហើយ​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាមចំនួន​៧០​នាក់​នេះ ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រមូល​មក​ពី​ សង្កាត់​វត្ន​ភ្នំ​ សង្កាត់​ផ្សារ​កណ្ដាល​មួយ​ សង្កាត់​ផ្សារ​ថ្មី ​សង្កាត់បឹង​ត្របែក​ ការ​ដ្ឋាន​សំណង់​កោះ​ពេជ្រ​ និង​នៅ​តាម​ហាង​កាហ្វេ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​។ ប្រធាន​នាយក​ដ្ឋាន​និតិ​វិធី​នៃ​អគ្គ​នាយក​ដ្ឋាន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ លោក​ អ៊ុក​ ហៃ​សិឡា ​ឲ្យ​ដឹង​ថា ប្រតិបត្តិ​ការ​ប្រមូល​ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ដែល​កំពុង​រស់​នៅ​ដោយ​ខុស​ច្បាប់​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​នឹង​ចាប់​ធ្វើ​ជា​បន្តបន្ទាប់​ ដោយ​មិន​ជូន​ដំណឹង​ជា​មុន​ទេ ​ព្រោះ​បារ​ម្ភថា ​ជន​អន្តោ​ប្រវេសន៍​ដឹង​ខ្លួន​មុន​ ហើយ​រត់​ទៅ​នៅ​កន្លែងផ្សេង​ទៀត​។ សូម​បញ្ជាក់​ថា ​ចាប់​តាំង​ពី​ខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ​២០១៤​ដល់​ខែ​មិថុនា​ឆ្នាំ​២០១៥​នេះ ​មាន​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​ចំនួន​ ២០៥៨​ នាក់​ហើយ ​ដែល​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​បណ្ដេញ​ចេញ​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ​ជាក់​ស្ដែង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥នេះ ​កម្ពុជា​បាន​បណ្ដេញ​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​ចេញ​ពី​កម្ពុជា​ ចំនួន​១១០៦​នាក់​ ក្នុង​នោះ​ស្រី​៨២​នាក់​។ ​ក្រៅពី​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​ ក៍​មាន​ជន​បរទេស​ជា​ច្រើន​ទៀត​ក៍​ត្រូវ​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជា​បន្ត​បន្ទាប់ ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ ជន​ជាតិ​ចិន​ កូរ៉េ​ និង​ ហ្វីលីពីន​ជា​ដើម​។ ​ជា​រួម​មក​ មាន​ជន​បរទេស​ចំនួន​ ២៥៥៨​នាក់​ហើយ​ ដែល​អាជ្ញា​ធរ​កម្ពុជា​បាន​បណ្តេញ​ចេញ​៕
លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​អង្គ​មីទ្ទីញ​រំលឹក​ខួប​អនុស្សាវរីយ៍​លើក​ទី​៦៤ ​ថ្ងៃ​កំណើត​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ នា​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​២៨​មិថុនា​នេះ ​
ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr: គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ​ទី​២៨ខែ​មិថុនា​នេះ ​បាន​ប្រារព្ធ​មីទ្ទីញ​រំលឹក​ខួប​អនុស្សាវរីយ៍​លើក​ទី​៦៤ ​ថ្ងៃ​កំណើត​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ២៨​មិថុនា​ ១៩៥១-២៨ មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៥។ ការ​ប្រារព្ធ​ខួប​កំណើត​គណបក្ស​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ បាន​ធ្វើ​ឡើង​ ចំ​ពេល​ដែល​គណបក្ស​នេះ​ បាន​បាត់បង់​អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស​លោក ​ជា ស៊ីម ដែល​បាន​ទទួល​មរណភាព​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៨មិថុនា​កន្លង​ទៅ។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ លោក ហ៊ុន សែន ដែល​បន្ត​តំណែង​ពី​លោក ជា ស៊ីម បាន​លើក​ឡើង​ពី​សមិទ្ធិផល​រយៈ​ពេល​៣៦​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​ និង​បាន​ប្រកាស​ពង្រឹង​វប្បធម៌​សន្ទនា ​និង​បញ្ហា​ព្រំដែន​ផង​ដែរ។ ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​អង្គ​មីទ្ទីញ​រំលឹក​ខួប​អនុស្សាវរីយ៍​លើក​ទី​៦៤ ថ្ងៃ​កំណើត​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ នា​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី​២៨​មិថុនា​នេះ ​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​នាម​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស ​បាន​លើក​ឡើង​ពី​សមិទ្ធិផល​របស់​គណបក្ស​ក្នុង​រយៈពេល​៦៤​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​ ជា​ពិសេស​គឺ​សមិទ្ធិផល​ចុង​ក្រោយ​​ក្នុង​រយៈពេល​៣៦​ឆ្នាំ​មក​នេះ។ ៣៦​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ​ ជា​ពេល​វេលា​ដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បាន​រំដោះ​ប្រទេស​ចេញ​ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧​មករា​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ​នឹង​បាន​ដឹកនាំ​ប្រទេស​ឆ្ពោះ​មក​ទល់​នឹង​ពេល​សព្វ​ថ្ងៃ។ សព្វ​ថ្ងៃ​ដែល​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​មាន​ការ​រីក​ចំរើន​ក្នុង​រង្វង់​៧​ភាគរយ​ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣​មក។ នេះ​បើ​តាម​សុន្ទរកថា​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ សុន្ទរកថា​ដែល​មាន​កម្រាស់​ដល់​ទៅ​៩​ទំព័រ​នេះ​ លោក ហ៊ុន សែន មិន​ភ្លេច​លើក​ឡើង​ពី​សមិទ្ធិផល​ចុង​ក្រោយ​មួយ​ទៀត​ ដែល​លោក​​ទើប​នឹង​បង្កើត​ឡើង​ជាមួយ​លោក​ សម រង្ស៊ី ប្រធាន​គណបក្ស​សង្រ្គោះជាតិ។ ជា​វប្បធម៌​​សន្ទនា​ ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង ក្រោយ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នយោបាយ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០​កក្កដា​ឆ្នាំ​២០១៤។ ក្នុង​សន្ទរកថា​នេះ​ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​បន្ត​ពង្រឹង​វប្បធម៌​សន្ទនា​​នេះ​ មិន​ថា តែ​ជាមួយ​គណបក្ស​សង្រ្គោះជាតិ​នោះទេ។ ក្រៅ​ពី​សមិទ្ធិផល​ទាំង​នេះ ​ប្រមុខ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ថ្មី ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ពី​បញ្ហា​ព្រំដែន​ផង​ដែរ។ បញ្ហា​ព្រំដែន ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​តែ​ប្រឈម​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេស​វៀតណាម។ លោក​ ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែង​ថា គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​គាំទ្រ​យ៉ាង​ពេញ​ទំហឹង​ចំពោះ​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ក្នុង​ការ​ខិតខំ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ព្រំដែន​ជាមួយ​ប្រទេស​ជិតខាង​ ដោយ​ឈរ​លើ​មូលដ្ឋាន​ច្បាប់​ និង​ឯកសារ​គតិយុត្ត​ពាក់ព័ន្ធ​នានា។ ប្រមុខ​បក្ស​ថ្មី​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ក៏​បាន​ប្រកាស​គាំទ្រ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​សមាគម និង​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល និង​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តីពី សហជីព​ផង​ដែរ។ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ទាំងពីរ ដែល​កំពុង​រង​ការ​រិះគន់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ ពី​សំណាក់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ​ និង​អន្តរជាតិ។ ហើយ​នៅ​ខណៈ​ដែល​ប្រមុខ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បាន​ថ្លែង​ពី​ការ​គាំទ្រ​ការ​អនុម័ត​លើ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ទាំង​ពីរ​នេះ នៅ​មុខ​រដ្ឋសភា​ឯណោះ មេដឹកនាំ​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជា​ច្រើន កំពុង​តែ​បើក​យុទ្ធនាការ​តវ៉ា​ជា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​មួយ​ ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​ច្បាប់​នេះ។ គួរ​កត់​សម្គាល់​ថា​ មីទ្ទីញ​រំលឹក​ខួប​អនុស្សាវរីយ៍​លើក​ទី​៦៤​ ថ្ងៃ​កំណើត​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​លើក​នេះ​ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ កៅ​អី​ដែល​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​ប្រជាជន​ធ្លាប់​តែ​អង្គុយ​ជាមួយ​គ្នា​បី​នាក់ ​គឺ​លោក ជា ស៊ីម, ហ៊ុន សែន, ហេង សំរិន នោះ ពេល​នេះ មាន​តែ​ពីរ​រូប​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​អង្គុយ​ទន្ទឹម​គ្នា នោះ​គឺ​លោក​ ហេង សំរិន ប្រធាន​កិត្តិយស​គណបក្ស នឹង​លោក ហ៊ុន សែន ជា​ប្រធាន​គណបក្ស។ ចំណែក​ឯ​លោក ស ខេង និងលោក សាយ ឈុំ ដែល​ទើប​នឹង​តែង​តាំង​ជា​អនុប្រធាន​គណបក្ស បាន​អង្គុយ​នៅ​ប៉ែក​ខាង​ក្រោយ។ លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​បាន​គណបក្ស​ប្រជាជន​តែងតាំង​ជា​ប្រធាន​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២០​មិថុនា​ បន្ទាប់​ពី​មរណភាព​របស់​លោក​ ជា ស៊ីម កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៨​មិថុនា​កន្លង​ទៅ។ នេះ​គឺ​ជា​របត់​ថ្មី​មួយ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ដែល​កំពុង​កាន់​អំណាច៕
ប្រភពពី www.khmer.rfi.fr: តាម​ការ​គ្រោងទុក​ ការ​ចរចា​រវាង​ប្រទេស​មហា​អំណាច​ទាំង​៦ ​ជាមួយ​នឹង​អ៊ីរ៉ង់​ ស្តីពី​​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់ ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣០ ​មិថុនា​ស្អែក​នេះ។ ប៉ុន្តែ​មក​ដល់់​នាទី​ចុងក្រោយ​ ភាគី​ទាំងអស់​នៅតែ​មិន​ត្រូវរូវ​គ្នា ​លើ​ចំណុច​គ្រិះ​សំខាន់​ជា​ច្រើន​ ដែល​មិន​អាច​ឲ្យ​គេ​សម្រេច​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ​បាន។ កាល​ពី​រសៀល​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ​ម្សិលមិញ ​គ្រប់​ភាគី ​បាន​ធ្វើការ​បញ្ជាក់​ព្រម​គ្នា​ជា​ផ្លូវការ​ ​ថា​ ការ​ចរចា ​នឹង​ត្រូវ​បន្ត​ធ្វើ ​ទៅ​មុខ​ទៀត ​ថ្វី​បើ​ផុត​កាល​កំណត់​ក៏​ដោយ។ ការ​ចរចា​នៅ​ទីក្រុង​វីយែន ​ប្រទេស​អូទ្រីស ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ទី ​២៨​ មិថុនា ​មិន​បាន​ទទួល​លទ្ធផល​នោះ​ទេ។ ភាគី​ទាំង​អស់ ​ដែល​មាន​ក្រុម​ប្រទេស​មហា​អំណាច​ទាំង​៦ ​មាន​៖ អាមេរិក​ បារាំង​ អង់គ្លេស​ អាល្លឺម៉ង់ ​ចិន​ និង​រុស្ស៊ី ​នៅ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​គ្នា​ជាមួយ​ភាគី​អ៊ីរ៉ង់​នៅ​ឡើយ។ ចំណុច​សំខាន់ៗ ​ដែល​ភាគី​ទាំងអស់ ​នៅ​មិន​ទាន់​ចុះ​សម្រុង​នឹង​គ្នា ​ គឺ​ទាក់ទិន​ទៅ​នឹង​ការ​កំណត់​ឲ្យ​បាន​ស៊ីជំរៅ ទៅ លើ ការ ព្រមព្រៀង​គ្នា​ត្រួសៗ ដែល​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា នៅ​ក្រុង ឡូហ្សាន ប្រទេស ស្វីស កាល ពី ខែ មេសា។ នៅ​ពេល​នេះ​ ភាគី​ទំាង​អស់ ​បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​ថា​ត្រូវ​បន្ត​​ការ​ចរចា​ទៅ​មុខ​ទៀត នៅ​ដើម​ខែ​កក្កដា ​ដើម្បី​ស្វែង​រក​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ចុងក្រោយ។ លោក​ ចាវាដ ហ្សារីហ្វ ​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​អ៊ីរ៉ង់ ​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ត្រឡប់​ទៅ​​អ៊ីរ៉ង់​វិញ ​នៅ​ល្ងាច​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ម្សិលមិញ​ ដើម្បី​ពាំនាំ​យក​សំណើរ​ផ្សេងៗ​ ទៅ​ពិភាក្សា​ជាមួយ​ ថ្នាក់​ដឹកនាំ​របស់​អ៊ីរ៉ង់។ លោក នឹង​ត្រឡប់​មក​ទីក្រុង​វីយែន​វិញ ​នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​នេះ ​បើ​តាម​ការ​រាយការណ៍​របស់​ទី​ភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​ផ្លូវការ​របស់​អ៊ីរ៉ង់។ ដោយឡែក ​លោក​ស្រី ហ្វេដេរីកា ម៉ូហ្គេរីនី​ ប្រមុខ​ការទូត​សហភាព​អឺរ៉ុប​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​ថា​មិន​ត្រូវ​នៅ​នាទី​ចុងក្រោយ​នេះ ​ ភាគី​ទាំងអស់​អាច​នឹង​ត្រូវ​រ៉ូវ​គ្នា ​បើសិន​ជា​គ្រប់​គ្នា​ ឈរ​លើ​ឆន្ទៈ​រួម​មួយ​ ដែល​ចង់​ឲ្យ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នេះ ​លេច​ចេញ​​ជា​រូបរាង្គ​ឡើង ​ហើយ​ព្រម​ធ្វើ​សម្បទាន​ ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ យ៉ាង​ណា​មិញ ​សុទិដ្ឋិនិយម​ របស់​លោកស្រី ​ម៉ូហ្គេរីនី​ ​មិន​ត្រូវ​បាន​លោក​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​បារាំង​ និង​លោក​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​អង់គ្លេស ​យល់​ស្រប​នោះ​ទេ។ លោក​ ហ្វីលីព ហាកម៉ុន​ រដ្ឋមន្រ្តី​ការ​បរទេស​អង់គ្លេស ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​លោក​សុខ​ចិត្ត​មិន​បាច់​មាន​កិច្ច​ព្រមព្រៀង ​ជា​ជាង​មាន​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​មួយ​ ដែល​សម្រេច​ឲ្យ​តែ​បានៗ​ ហើយ​គ្មាន​ភាព​រឹងមាំ។ ចំណែក​លោក​ឡូរ៉ង់​ហ្វាប្យ៊ូស​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​អ្វី​ដែល​គ្រប់គ្នា​ចង់​បាន​គឺ ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​មួយ​​ ដែល​មាន​កំលាំង​រឹងមាំ ​ ដែល​ធានា​ថា​អ៊ីរ៉ង់​ មាន​នុយក្លេអ៊ែរ​សម្រាប់​តែ​ប្រើ​ ក្នុង​វិស័យ​ថាមពល​ស៊ីវីល​ប៉ុណោ្ណះ ​ហើយ​អ៊ីរ៉ង់​ត្រូវ​តែ​ធានា​ឲ្យ​ច្បាស់​ប្រាកដ​ ថា​ខ្លួន​នឹង​មិន​ផលិត​គ្រាប់បែក​នុយក្លែអ៊ែរ។ ក្នុង​ន័យ​នេះ ​លោក ​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​បារាំង​ បាន​បញ្ជាក់​ថា ​ដូច្នេះ​វា​មាន​លក្ខខណ្ឌ​បី ​សំខាន់​ ដែល​អ៊ីរ៉ង់​ត្រូវ​គោរព​ ទី​មួយ​គឺ ​ការ​កាត់​បន្ថយ​ជា​ដរាប​ នូវ​សមត្ថភាព​ទាំង​ការ​ផលិត ​ទាំង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ លើ​វិស័យ​នុយក្លេអ៊ែរ។ ទីពីរ​ គឺ​ការ​បើកទ្វារ​ឲ្យ​ភ្នាក់ងារ​នុយក្លេអ៊ែរ​ចុះ​ឆែកឆេរ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​ រាប់​បញ្ចូល​ទាំង​ទី​តាំង​យោធា​ផង ​ហើយ​ទី​បី​ ចុង​ក្រោយ ​គឺ​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ជាស្វ័យ​ប្រវត្តិ​ លើ​អ៊ីរ៉ង់ ​បើសិន​ជា​អ៊ិរ៉ង់ ​មិន​គោរព​កិច្ច​ព្រមព្រៀង៕
លោក ឡូរ៉ង់ ហ្វាប៊្យូស ក្នុង​តុ​ចរចា ទល់មុខ​ជាមួយ​លោក ហ្សារីហ្វ ប្រមុខការទូត​អ៊ីរ៉ង់ ​ក្នូងពេលចរចា​នៅក្រុង​វីយែន ថ្ងៃទី ២៨​ មិថុនា ២០១៥